Parkinson is de snelst groeiende hersenziekte ter wereld. Alleen in de provincie Noord-Holland zijn al 6.000 patiënten met ‘de trilziekte’ en dat worden er in de toekomst alleen maar meer. Hoe komt dat?

Het aantal patiënten met Parkinson in Nederland is de afgelopen tien jaar tijd met 30 procent toegenomen. Dat blijkt uit onderzoek in 2023 van verschillende Nederlandse ziekenhuizen.

Alleen Noord-Holland al telt ruim 6.000 inwoners met deze ziekte, en dit aantal zal in de toekomst alleen maar toenemen. Hoeveel daarvan uit de Kop van Noord-Holland komen, is niet duidelijk en moeilijk te achterhalen. 

Het Dijklander Ziekenhuis behandelt jaarlijks zo’n 800 patiënten voor Parkinson of parkinsonisme (een verzamelnaam voor een aantal aandoeningen die lijken op Parkinson, red.), het Noordwest Ziekenhuis tussen de 900 en 1.200. 

Naar schatting behandelt het Dijklander Ziekenhuis elk jaar gemiddeld 100 nieuwe patiënten, terwijl dat aantal in het Noordwest Ziekenhuis tussen de 150 en 200 ligt.

‘We worden steeds ouder’

Vooral de leeftijd speelt een grote rol bij de toename van patiënten, zegt neuroloog Rob de Bie van het Amsterdam UMC. “Het aantal mensen met de ziekte van Parkinson neemt toe en dat komt in elk geval door vergrijzing. We worden steeds ouder.”

Tekst gaat hieronder verder.

Je hebt een grotere kans op Parkinson als je bijvoorbeeld in aanraking bent geweest met pesticiden, schadelijke stoffen, als je de ziekte van Crohn hebt of als je een melanoom hebt gehad. Ook kunnen virussen en bacteriën, zoals onder andere het coronavirus, de ziekte van Parkinson versnellen.

“We weten dat veel factoren een rol spelen bij Parkinson, maar we snappen nog steeds niet waaróm de ziekte ontstaat”, vertelt De Bie. Parkinson wordt veroorzaakt door een tekort aan dopamine, legt De Bie uit. Dat is een ‘boodschapperstof’, die afneemt door het verlies van zenuwcellen in de hersenen.

“We snappen nog steeds niet waaróm de ziekte ontstaat”

Rob de Bie – Neuroloog aan het Amsterdam UMC

De Bie somt de gevolgen van het verlies van deze cellen op: trillende handen en spieren, stijfheid en traagheid. “Deze klachten heb je nodig om de diagnose te kunnen vaststellen”, zegt de neuroloog.

Maar Parkinson is niet alleen een ‘trilziekte’, vervolgt De Bie, zoals velen denken. Parkinson is méér dan de oude man of vrouw die voorovergebogen loopt of wat stijfjes is.

Geheugenverlies en slaapproblemen

Er zijn volgens de neuroloog ook symptomen die niets met de motoriek te maken hebben. Denk aan geheugenverlies, problemen met plassen, obstipatie, slaapproblemen of stemmingswisselingen. “Sommige van deze klachten kunnen al ontstaan voordat je voldoet aan de criteria voor de diagnose. Ze kunnen al jaren van tevoren opspelen.”

Bovendien is de ziekte progressief, niet te genezen en kan Parkinson op elke leeftijd ontstaan. Het is een misvatting om te denken dat de ziekte alleen ouderen treft. Ook jonge mensen, Yoppers genoemd, kunnen getroffen worden.

Een voorbeeld is de 48-jarige Pieter uit Wognum.  “Je verwacht het niet. Het is een ziekte voor ouderen, denk je.”

In de video hieronder legt Parkinson-expert Bas Bloem van het Radboudumc uit wat de ziekte van Parkinson is (tekst gaat eronder verder):

Het is iets wat collega-neurowetenschapper Wilma van de Berg van het Amsterdam UMC beaamt. “Het is belangrijk dat mensen meer weten over Parkinson. De meeste patiënten leven soms nog wel twintig jaar na de diagnose. Ik pleit dan ook voor maatwerk.”

Hoopvol over de toekomst

Er is nog geen geneesmiddel of medicijn beschikbaar, die de ziekte kan stoppen of remmen. Maar de neurowetenschapper is hoopvol over de toekomst: “Wereldwijd lopen er meer dan honderd onderzoeken naar nieuwe medicatie”, weet ze. 

“Meerdere daarvan zitten in de laatste fase, wat betekent dat het veelbelovend is. Ik heb heel veel hoop op doorbraken en hoop dat er tussen nu en tien jaar het één en ander gaat veranderen.”