Steeds vaker maken ouderwetse bruine cafés gedwongen ruimte voor hippe horeca, zoals koffiebars. Hoe je wel kunt overleven, weten ze in Wervershoof en Enkhuizen. Durven meegaan met de tijd, en keuzes maken in waar we wel én niet voor staan, luidt de conclusie. “Wij draaien geen Nederlandstalige feestmuziek.”
Antoinet Zwan legt een indrukwekkende stapel kaarten op de bar, die zij en Joost Buis de afgelopen dagen ontvingen. Het is feest in de kroeg, want ze zitten precies 10 jaar in Hèt Café van Wervershoof. De persoonlijke, met de hand geschreven boodschappen raken het duo zichtbaar.
“Veel mensen hebben de moeite genomen om een heel verhaal te schrijven”, zegt Antoinet verbaasd. “Dan staat er dat wij de mooiste kroeg van West-Friesland hebben en dat ze trots op ons zijn. Nou, dat vind ik nogal wat. Zo mooi. Dan hebben we de tranen over de wangen lopen.”
“Je moet mee met de tijd, je moet aan de slag”
Antoinet Zwan – Het Café van Wervershoof
Het zegt veel over de band tussen het café en haar bezoekers. Joost noemt het een bier- en muziekcafé. “Hier is geen drempel, het is voor iedereen. Of je nu in de knoei zit of je bent heel blij. We zijn wie we zijn. We gaan niet ineens een chique high wine organiseren. Dat past hier niet.”
Ze kennen de verhalen nu wel. Dat de cafés in zwaar weer zitten, dat er wéér een verdwijnt. Zij laten zien dat het wél kan, al gaat het niet vanzelf. Want: “Je moet niet gaan zitten wachten tot het volk naar je toe komt”, zegt Antoinet.
Doorzetten
“Je moet mee met de tijd, je moet aan de slag. En je moet er, denk ik, zelf staan. Wij staan hier 99 procent van de tijd zelf. Doorzetten is ook belangrijk. Wij organiseren veel livemuziek en in het begin hadden we weleens middagen met 15 personen. Dan schrik je wel. Maar we geloofden erin en hebben doorgezet. Met succes.”
Joost vult haar aan: “Je moet er energie in stoppen, dat wordt gewaardeerd.” Als voorbeeld noemt Antoinet 5 mei van dit jaar. “We organiseerden een speurtocht door het dorp en daarna was er in het café een quiz. Dat was zó leuk.”
Lizzy (27) en Alex Bielsma (50) bestieren sinds 2020 Café Bok in Enkhuizen. En ook daar gaat het eigenlijk hartstikke goed, benadrukt Lizzy. Haar tip: durf op tijd te veranderen. “Als je alles altijd hetzelfde houdt, sterft je doelgroep langzaam uit. Je moet met je tijd meegaan.”
Bij Café Bok doen ze dat heel bewust. Bijvoorbeeld door het aanbieden van speciaal bieren en een volledige menukaart. Mét enkele vegetarische gerechten. “Als je dat niet hebt, haakt een vriendengroep misschien af. Dat zou zonde zijn.”
Beeld van muffig café ingehaald
Het beeld van een muffig café, waarin een paar oude mannen een biertje aan de bar drinken, is ingehaald door de realiteit. “We zijn een café waar je ook kunt eten, waar de sfeer en omgang informeel is”, zegt Lizzy. “Als ik wel eens om mij heen kijk, zie ik een mix van jong en oud. Daar word ik zo blij van.”
In sommige dorpen is de kroeg nog heilig. “Het is een rots van de gemeenschap. Er is veel gezelligheid, er is veel liefde, we bieden een luisterend oor”, zegt Antoinet. “Veel mensen in Wervershoof zijn ook trots dat er nog zo’n café is.”
“Je moet ook keuzes durven maken in wat je niet wilt zijn”
Lizzy Bielsma – Café Bok in Enkhuizen
Zowel in Enkhuizen als Wervershoof staan ze voor de weg die is ingeslagen en houden ze vast aan de sfeer die bij een bruin café past. “Wij draaien geen Nederlandstalige feestmuziek”, zegt Joost.
‘Wij zijn geen feestcafé’
Lizzy herkent zich hierin. “Je moet ook keuzes durven maken in wat je niet wilt zijn. De gasten moeten weten wat ze kunnen verwachten. Wij zijn geen feestcafé. Daar zijn weer andere gelegenheden voor.”
Volgens Lizzy van Café Bok moeten bruine café keuzes durven maken. “Degene die overblijven, daar zit echt wel toekomst in. Die stellen zich waarschijnlijk al flexibel op en durven te vernieuwen, als dat nodig is.”
Eén op de drie kroegen is er niet meer
Het bruine café, gekenmerkt door een donker interieur en schaarse verlichting, zit al jaren in zwaar weer. Uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bleek dat er vorig jaar nog maar 8.000 cafés in Nederland waren, een afname van 33 procent ten opzichte van 2007. Dat betekent dat één op de drie cafés er niet meer is. Steeds vaker moet het ouderwetse café concurreren met nieuwe, hippe horeca, zoals koffiebars.


