In het Westfries Museum hangt mogelijk géén koloniale kunstroof. Nader onderzoek moet dat uitwijzen, als de politiek in Hoorn daar de opdracht voor geeft. Een eerste quickscan van de 36.000 kunststukken levert vooralsnog niks schokkends op. “Het is een ingewikkelde en tijdrovende klus.”
De discussie over de koloniale verzamelingen laait in de politiek van Hoorn steeds verder op, nu naar voren is gekomen dat het gemeentebestuur in het verleden een actieve rol speelde bij het slavernijverleden.
Zo wil Liberaal Hoorn laten onderzoeken of de collectie van het Westfries Museum roofkunst bevat. En als het aan Fractie Tonnaer ligt, geeft het museum de opgezette Eskimo in zijn kajak terug aan Groenland.
Eerste scan levert niks op
Het Westfries Museum staat welwillend tegenover het verzoek van Liberaal Hoorn. Een eerste quickscan van de 36.000 kunststukken levert niks schokkends op. “Het is zeer onwaarschijnlijk dat we koloniale roofkunst in de collectie hebben”, zegt Ad Geerdink, directeur van het Westfries Museum, tegen NH. Met koloniale roofkunst worden gebruiksvoorwerpen bedoeld die door Nederlanders met geweld of onder druk in de koloniën zijn verkregen. “Maar dat neemt niet weg dat het goed is om daar nader onderzoek naar te doen om dit uit te kunnen sluiten.”
Als voorbeeld noemt hij de kris, een Indonesische, Maleisische of Filipijnse dolk met dubbele, vaak gegolfde kling waar mystieke krachten aan worden toegeschreven. Het museum bezit momenteel 14 krissen, waarvan de herkomst vaak ontbreekt of niet te controleren is. “Het is een ingewikkelde en tijdrovende klus. Achter elk stuk zit zo’n wereld.”
Tekst gaat verder onder de foto.
Ook toont het Westfries Museum in zijn stijlkamers sojaflesjes en Chinees porselein, die teruggaan tot de 17de eeuw. “Die zijn door het museum aangekocht of geschonken. De kans dat ze geroofd zijn, is zéér klein. Ze werden immers toen al ook op grote schaal verkocht. Hoe pragmatisch is het om zoiets uit te zoeken?”, vraagt Geerdink zich af.
Tijdrovende klus
Het uitzoeken is een ingewikkelde en tijdrovende klus, vertelt Geerdink. Ook omdat het museum midden in de renovatie zit. Als er wél sprake is van kunstroof, doet het museum er alles aan om de oorspronkelijke eigenaar weer terug te vinden. “Als we erachter komen dat het stuk onethisch verworven is, dan wordt het teruggegeven. Daar is geen twijfel over mogelijk. Het liefst aan de oorspronkelijke eigenaar”, zegt Geerdink. Daarbij plaatst hij wel een kleine kanttekening: “Als die niet bekend is, dan benaderen we een museum waar het stuk, bijvoorbeeld zo’n kris, het best op zijn plek zou zijn.”
Mocht de kris niet geroofd zijn of de oorspronkelijke eigenaar wil die niet meer terug, dan wil het Westfries Museum het stuk in hun eigen collectie behouden. “Zodat we het verhaal kunnen vertellen over de cultuur waarmee Nederland in contact is geweest. We doen heel erg ons best om het Indonesische perspectief, maar ook van de Molukkers en Bandanezen, onder de aandacht te brengen.”