Vinyl wint steeds meer aan populariteit, zowel onder de oude generatie liefhebbers als de jongere vinylfanaten. Er zijn talloze aspecten die vinyl bijzonder maken, maar wat maakt het echt uniek? Onze verslaggever Liza Trap ging op onderzoek uit.
Het productieproces van een vinylplaat is bijzonder. Er gaat veel meer werk in dan bij het produceren van een cd of het uploaden van een audiobestand op je laptop. Een vinylplaat wordt van PVC gemaakt. De PVC-korrels worden verhit tot hoge temperaturen en vervolgens in een mal gegoten. Daarna worden ze geplaatst tussen twee persblokken.
De randen worden netjes afgesneden, waardoor de plaat de kenmerkende vorm krijgt die je in de winkel koopt. Het label wordt op de juiste plek, precies in het midden, geplaatst. Ongeveer elke dertig seconden verlaat er een nieuwe plaat de fabriek, die direct in een beschermend hoesje wordt geplaatst en daarna in de belangrijke albumhoes wordt gestopt.
Bekijk hieronder het interview met Nick Staphorst, mede-eigenaar van Uptown Records in Hoorn, over het verschil tussen het maken van vinyl vroeger en nu. De tekst gaat na de video verder.
Populariteit van vinyl
De afgelopen jaren is er een flinke stijging in de totale omzet van de muziekindustrie. Tussen 2012 en 2022 is er een verschil van 153,3 miljoen euro in omzet. De muziekindustrie is in verschillende groepen verdeeld: fysieke producten, zoals cd’s, vinyl en cassette, maar ook digitale downloads en digitale streams.
Het eerste jaar waarin vinyl populairder was dan cd’s was in 2020. Maar al vanaf 2017 zien we groei in de verkoop van vinyl ten opzichte van cd’s. In 2022 steeg de omzet met ruim 30 procent. Op dit moment is vinyl ongeveer 13 procent van de gehele muziekmarkt.
Tekst gaat verder na de visualisatie.
Opvallend is dat Adele drie keer in de lijst van bestverkochte albums staat. Zowel met haar album 25 als 30. Ook zie je dat de Nederlandse popmuziek de laatste jaren erg populair is, en naar verwachting blijft dat ook zo de aankomende jaren. Danny Vera heeft twee albums in de lijst, Froukje en nog zeven andere LP’s bevinden zich in de vijftig bestverkochte vinylplaten uit 2021.
Uit onderzoek van de NVPI blijkt dat ook steeds meer jongeren vinyl kopen. Ze hebben een abonnement op Spotify, maar kopen daarnaast ook platen. Brenda Staphorst, mede-eigenaresse van platenzaak in Hoorn denkt dat dit komt doordat jongeren steeds meer platen kopen door de muzieksmaak van hun ouders. “Ze nemen deze muzieksmaak steeds meer over. Als je ouders hebt die veel met muziek bezig zijn geweest of veel muziek draaiden, dan groei je er ook mee op. De muziek waarmee ze dankzij hun ouders zijn opgegroeid, willen ze ook graag op vinyl hebben.”
Bekijk hieronder het interview met Nick Staphorst. Hij vertelt hoe het zit met jongeren in hun eigen winkel in Hoorn. De tekst gaat na de video verder.
In het boek van David Hepworth, A Fabulous Creation, wordt beschreven wat er allemaal uniek is aan vinyl. Het is vooral de nostalgie en authenticiteit dat vinyl zo bijzonder maakt. Het heeft symbolische en nostalgische krachten. Bij een LP is de albumhoes net zo belangrijk als de plaat zelf, dat is niet zo bij een CD of een cassettebandje. Zowel een albumhoes als een plaat zelf kan snel beschadigd raken en daarom is het zo kostbaar.
Ook kan je een plaat zien afspelen, wat een bijzonder effect geeft volgens het boek van Hepworth. Dit hebben wederom de CD en het cassettebandje niet. Een belangrijke reden die vinyl bijzonder maakt is dat het geluid warmer is dan dat het digitaal is opgenomen. Dit zou komen omdat een LP zuiver analoog is, terwijl digitale muziek een lagere precisie zou hebben.
Nostalgie en authenticiteit
CD-opnames zouden dus minder gedetailleerd zijn dan analoge opnames. Je hoort af en toe een kraakje als je de plaat afspeelt op je platenspeler. Desondanks menen andere deskundigen dat het volle geluid simpelweg de ruis is die uit de pick-up komt, aldus WRM Magazine.
Het is dus de nostalgie en authenticiteit van de plaat, de kleine kraakjes als het begint af te spelen. Dat het een fysiek product is en dat je het kan vasthouden en ziet afspelen is bijzonder. Ook is het een vorm van kunst, omdat de cover een plaatje op zichzelf is. Het geluid is warmer en leeft veel meer in de ruimte dan digitaal opgenomen muziek. Omdat het snel beschadigd kan raken en omdat je op zoek moet gaan naar de plaat – en het niet met één klik op Spotify afgespeeld wordt – heeft het extra veel waarde.
Juni Sintos (21) uit Hoorn is een vinylliefhebber en vertelt wat er volgens haar uniek is aan vinyl.
Kwaliteit vinyl en CD
In een gesprek met Hans van Hans’ Audio in Hoorn hebben wij het verschil besproken tussen het geluid van vinyl en digitaal geluid. Bekijk hieronder het interview met Hans.
Om het verschil echt goed te horen zijn hier twee exact dezelfde fragmenten, de een op vinyl en de ander op CD. Luister naar de onderstaande fragmenten voor het verschil.
Steeds meer artiesten brengen hun muziek uit op vinyl. Zo is een van de bekendste artiesten uit Hoorn, Tim Knol, al zijn muziek op vinyl aan het uitbrengen. Een van zijn collega’s Lucas Nicholas vertelt over zijn succes en zijn nieuwe single ‘After Rainfall’, die hij binnenkort ook op vinyl gaat uitbrengen.
Bekijk hieronder het interview met Lucas Nicholas uit Opmeer.