De gemeente Enkhuizen beschikt over een enorme kunstcollectie. Alleen liggen de meeste werken verstopt voor de buitenwereld in twee depots. Zelfs de conservator van de gemeente wordt nog regelmatig verrast door kunstschatten die uit dozen tevoorschijn komen.
Anniek Bakker opent de deur van het depot waar de kunstwerken liggen opgeslagen. Ze is inmiddels 3 jaar conservator bij de gemeente. En de eerste die dit werk fulltime doet. De veelheid aan voorwerpen is indrukwekkend. Veel schilderijen, maar ook gemeenteborden met daarop de Poolse partnergemeente Ustka.
Pot met sardientjes en nog eens 8.000 voorwerpen
En een pot, gevuld met wat lijkt op sterk water, met daarin twee haringen. “Het verhaal gaat dat iemand vlak voordat de Afsluitdijk werd gebouwd, nog twee haringen uit de voormalige Zuiderzee heeft gevangen. Een pot zou gevuld zijn met Zuiderzeewater en geschonken aan de gemeente als herinnering”, aldus Bakker. In totaal gaat het om zo’n 8.000 kunstvoorwerpen.
“Ik wist dat we veel kunst hadden, maar wow, het is echt heel veel”
wethouder Wim Hoogervorst
Wethouder kunst en cultuur Wim Hoogervorst, die het depot ook bezoekt, is onder de indruk. “Ik wist dat we veel kunst hadden. Maar als je dit zo bij elkaar ziet, dan denk je: wow, dat is echt heel veel.”
En dan is dit nog maar één van de twee depots. En de andere ruimte is nóg groter. We zien een maquette van Enkhuizen, maar ook van de beroemde stadspoort, de Koepoort. Beelden, een klok, meubilair. Je komt ogen tekort.
Tekst gaat verder onder de foto.
Het is ook af en toe een waar rariteitenkabinet. De conservator trekt één van de vele laden open. Er komt een langwerpig voorwerp tevoorschijn met puntige stekels. “Ik weet ook niet wat het is. Maar het is leuk dat de collectie zo divers is. Het is gewoon schatzoeken.”
Kunst verdwenen, slecht gearchiveerd of beschadigd
De verzamelwoede is in al die jaren groot geweest. Maar duidelijk is ook, dat er niet altijd even goed voor de collectie is gezorgd. “Er zijn spullen verdwenen, en ook is niet alles goed gearchiveerd”, aldus Bakker. Ook zijn meerdere kunstwerken door de verhuizingen van de collectie beschadigd. Maar ook door een brand in 1996 in het voormalige weeshuis in de Westerstraat waar de collectie destijds was opgeslagen.
De conservator toont een schilderij met een gat erin, maar ook één met daarop nog het roet van de brand en watersporen van het blussen. “Bij sommige kunstwerken zie je bijvoorbeeld ook dat de verf is gaan koken, waardoor het vervormd is”, legt ze uit. “Als je weet hoeveel schade er is en wat er nog moet gebeuren, dan had je gehoopt dat er vroeger meer zorg besteed was aan de collectie”, aldus wethouder Hoogervorst.
5 tot 7 jaar voordat kunstcollectie op orde is
Sinds 4 jaar is er extra geld uitgetrokken om de collectie op orde te krijgen. Een klus van de lange adem. Nog steeds trekt de conservator dozen open, zonder te weten wat er tevoorschijn komt. “Ik denk dat ik nog wel 5 tot 7 jaar nodig heb, voordat alles op orde is.”
Tekst gaat verder onder de foto.
Ondertussen wordt er ook een selectie gemaakt. Kunstwerken die bij Enkhuizen passen, mogen blijven. De rest mag, oneerbiedig gezegd, weg. Voor een gemeente als Enkhuizen, die krap bij kas zit, interessant om ze te verkopen. “Dat zou mooi zijn”, reageert wethouder Hoogervorst, die ook financiën in zijn portefeuille heeft.
Maar zo makkelijk is dat niet. Want het verkopen van kunst mag alleen onder strikte voorwaarden. En nog iets: inkomsten mogen alleen gebruikt worden voor het verbeteren van de collectie. “Al het geld is welkom. Maar we gaan er zorgvuldig mee om. Want dat zijn we aan deze collectie verplicht”, aldus de conservator. Iets wat de wethouder ook onderschrijft: “Je wilt niet dat je over 20 jaar spijt hebt, omdat je een kunstwerk hebt verkocht.”
Verborgen collectie zichtbaar maken voor Enkhuizen
Het doel nu is vooral de verborgen kunst zichtbaar te maken voor publiek. “Het liefst in een stadsmuseum in Enkhuizen”, droomt de Hoogervorst hardop. “Maar dat is verre toekomstmuziek. We willen het in ieder geval digitaal zichtbaar maken, zodat iedereen het nu al kan bekijken.”
En daarvoor is al een website opgezet, al gaat het nog veel tijd kosten voordat al die Enkhuizer kunst daar te zien is.