De West-Friese gemeenten verwachten tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in november voldoende vrijwilligers te hebben om de stembureaus te bemannen. De Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) maakt zich daar zorgen over na de afgelopen Provinciale Statenverkiezingen. Veel vrijwilligers gaven aan ermee te stoppen, omdat ze tot diep in de nacht stemmen moesten tellen.
De verkiezingen in maart waren een zware opgave voor de stembureaumedewerkers. Dat had meerdere redenen. Allereerst mocht er gestemd worden voor zowel Provinciale Staten als het Waterschap, en was de opkomst hoog. Daarnaast waren ook de stembiljetten door de vele partijen enorm groot, wat het tellen moeilijker maakte.
Ook was er een andere manier van stemmen tellen ingevoerd. Dat zou moeten leiden tot het eerder ontdekken van fouten. Ook telden sommige gemeenten tegelijkertijd op partij- als ook kandidaatniveau.
Vrijwilligers gestopt na nachtelijk stemmen tellen
Consequentie was dat veel vrijwilligers tot diep in de nacht moesten tellen, of soms de volgende ochtend weer verder moesten gaan. Volgens de VNG leidde het ertoe dat veel vrijwilligers bij een volgende verkiezing niet meer beschikbaar zijn. En dat terwijl we op 22 november weer naar de stembus mogen voor de Tweede Kamerverkiezingen, door de val van het kabinet.
“Zoals het er nu voorstaat, hebben wij voldoende aanmeldingen”, reageert een gemeentewoordvoerder van Medemblik. Hetzelfde geluid komt uit Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland. Opmeer moet de vrijwilligers nog benaderen, maar verwacht dat het gezien de trouwe club mensen die het heeft goed gaat komen.
Koggenland meer aanmeldingen dan nodig
In Hoorn zijn de vrijwilligers al wel benaderd. “We krijgen veel enthousiaste reacties om weer te helpen. We moeten nog inventariseren of er voldoende aanmeldingen zijn, maar verwachten dat we hier wel uit komen.”
In Koggenland zijn zelfs meer aanmeldingen dan dat er nodig zijn. “We hebben er 133 op dit moment, terwijl we er 90 nodig hebben. Maar in het verleden vielen sommigen ook kort voor de verkiezingen af. Daar houden we altijd rekening mee. Bovendien zijn meer aanmeldingen altijd welkom”, aldus de woordvoerder.
Tekst gaat verder onder de foto.
Evaluatie: stemmen tellen moet anders
Uit de landelijke evaluatie na de laatste verkiezingen kwam ook naar voren dat het stemmen tellen anders moet. Dé oplossing volgens de Kiesraad zijn kleinere stembiljetten. Die zijn makkelijker met de hand te tellen en zouden uiteindelijk ook elektronisch geteld kunnen worden. Het voorstel is om daarmee te experimenteren.
Een andere oplossing is om een apart uitgerust team dat alleen de stemmen telt. Al ben je dan wel afhankelijk van het aantal vrijwilligers dat je hebt als gemeente. Het is duidelijk dat ook de West-Friese gemeenten nadenken hoe een herhaling van de afgelopen verkiezingen voorkomen kan worden.
Meer stemlocaties en apart team stemmentellers
Het gaat sowieso helpen dat er dit keer geen twee verkiezingen op één dag zijn. “Ook kan je dit keer in heel Nederland stemmen, dat scheelt ook. Bovendien komen er meer stemlocaties, waardoor naar verwachting het stemmen tellen vlotter zal verlopen”, aldus de woordvoerder van Koggenland.
In Enkhuizen, Drechterland en Stede Broec denken ze nog na over het stemproces. Hoorn komt eind augustus met een voorstel om te voorkomen dat er tot diep in de nacht geteld moet worden. Opmeer heeft al een oplossing gevonden. “Wij gaan ook aparte stemmentellers werven. Daarmee gaan we ervan uit dat het deze keer vlotter zal verlopen.”