De nieuwe gemeenteraden van West-Friesland hebben afgelopen week hun eerste vergadering gehad. Woensdag 1 april werden in alle zeven gemeenten de nieuwe raadsleden geïnstalleerd. En in sommige gevallen is ook al gereflecteerd op de conclusies die de verkenners hebben uitgesproken. Dit is de status in de West-Friese gemeenten.

Enkhuizen

In Enkhuizen ligt het verslag van verkenner Jan van der Werf klaar als conclusie van zijn gesprekken met alle partijen. Daarin adviseert hij dat een coalitievariant waarin het CDA samenwerkt met Enkhuizen Vooruit, HEA, D66 en de VVD een kansrijke richting is. 

Het CDA in Enkhuizen hoeft dit advies niet over te nemen. Er zijn meerdere mogelijkheden, maar door de versnippering met veelal wat kleinere partijen, zijn er flink wat fracties nodig om aan een meerderheid te komen in Enkhuizen.

De verkenner geeft aan dat er verbinding nodig is. Daarin is de VVD een opvallende uitzondering die de SP en PRO (voorheen GroenLinks/PvdA) uitsluit. 

Drechterland

Het verslag van de verkenner in Drechterland is aangeboden aan de raad. De conclusie uit het verslag luidt als volgt: “De grootste kans op een stabiele coalitie ligt bij een voortzetting van de huidige
samenwerking tussen VVD, SPD en PDL. Deze partijen hebben veel vertrouwen in elkaar
en verwachten dat zij ook in de komende periode tot werkbare oplossingen kunnen
komen.”

Ook adviseert verkenner Minnaert dat de winst van het CDA moet worden meegenomen. De ontwikkeling van Hoogkarspel-Zuid heeft veel meegespeeld in deze verkiezingen. Het CDA heeft zich daar vooral op geprofileerd. Daarom adviseert de verkenner een compromis op te zoeken bij alle partijen op het dossier Hoogkarspel-Zuid.

Het vervolgproces deelt Minnaert in drie stappen in. Het organiseren van gesprekken met alle vijf de fracties, besluit dan, na het hebben van deze gesprekken of een verdiepende verkenning richting een raadsbreed akkoord zinvol is. Is dat niet het geval? Start dan een formatiefase met PDL, VVD en SPD.

Het CDA, de grootste partij na deze verkiezingen deelt het verslag met de volgende aantekeningen daarbij: ” De verkenner benadrukt terecht dat politieke rust en herstel van vertrouwen van vertrouwen noodzakelijk zijn voor Drechterland. Die rust is volgens het CDA niet gebaat bij het automatisch voortzetten van bestaande verhoudingen, maar bij een open en serieus gesprek over de inhoudelijke koers.” Het CDA geeft dan ook aan het advies om eerst met alle fracties in gesprek te gaan te waarderen.

Hoorn

Een moeilijke start van de formatie in Hoorn. De twee grootste partijen gaan niet samen verder in een coalitie. Dat laat verkenner Tjapko Poppens afgelopen vrijdag in een tussentijds verslag weten: “Samenwerking tussen deze partijen in een coalitie is op dit moment niet mogelijk.” Het vervolg wordt waarschijnlijk meer een puzzel met kleinere partijen. Toch is de verkenner positief: “Dat betekent allerminst dat het onmogelijk is om tot een stabiele en werkbare coalitie te komen. Dat kan met medewerking van verschillende partijen in diverse samenstellingen.”

Eerder sloten PRO en Hoorn Lokaal een samenwerking met nieuwkomer Forum voor Democratie uit. D66 laat ook weten niet met die partij te willen samenwerken.

De vergadering die gepland stond op 7 april is afgelast, de verkenner heeft meer tijd nodig om met een advies naar de raad te komen. Hij heeft nog twee weken nodig om met een advies over het vervolg te komen.

Opmeer

Afgelopen vrijdag is formateur Mark Versteeg aan het werk gegaan in Opmeer. Vooralsnog zijn er alleen procesafspraken gemaakt met de vorige coalitie. Tijdens de vergadering van 1 april is een motie aangenomen waarin de formateur opdracht krijgt om te onderzoeken of de zittende coalitie, van CDA, VVD en GroenLinks/PvdA, door kan gaan. “Het is nog te vroeg om iets over de inhoud van de gesprekken te zeggen. Maar de motie is heel duidelijk, we werken toe naar een coalitieakkoord. Daarna gaan we pas kijken naar draagvlak bij de andere partijen. We gaan uiteindelijk wel met alle partijen in gesprek”, aldus Versteeg.

Of het lukt om met de hele raad in overeenstemming te komen nadat CDA, VVD en GL/PvdA een akkoord hebben geschreven, blijft de vraag. De nieuwkomer en grootste partij Kern8 is met de motie buiten de coalitieonderhandelingen gehouden.

Stede Broec

In Stede Broec laat het verslag van verkenner Bas de Wit een aantal opties open. Een van die opties is dat de tweede partij Open en Duidelijk Stede Broec, ODS, buiten de grootste partij om een coalitie doorstart maakt. Samen met de VVD en het CDA heeft deze een meerderheid in de raad. De voornaamste reden voor die doorstart zijn zorgen over de stabiliteit van Rechts Stede Broec, die deze periode met zes zetels als grootste in de raad komt. In het verslag lezen we dat niet alleen ODS zich zorgen maakt over de stabiliteit van de nieuwe partij. “De zorg over de stabiliteit in de fractie van RSB wordt overigens breder gedeeld door uw fracties”, aldus de Wit.

Koggenland

Afgelopen vrijdag zijn alle partijen in de raad van Koggenland in gesprek gegaan met verkenner Didier Oosterom. Dit gebeurde aan de hand van een vaste vragenlijst die voor alle fracties dezelfde was. Een uiteindelijk verslag van deze gesprekken, waarin Oosterom de antwoorden naast elkaar legt, zal deze week komen.

De opvallende nieuwkomer in de raad van Koggenland is Forum voor Democratie met drie zetels. In andere gemeenten zijn er partijen die samenwerking met de partij al uitsluiten, in Koggenland is daar nog geen sprake van. Fractievoorzitter Remco Linnekamp van de VVD vertelt daar het volgende over: “Er is bij ons geen enkele sprake van uitsluiting van partijen. Voorop staat dat we gaan onderzoeken wat het beste is voor onze inwoners en ondernemers. Dat is het uitgangspunt.”

Medemblik

De drie partijen Hart voor Medemblik, VVD en GemeenteBelangen zetten door in de formatie. De drie partijen zijn na het verslag van de verkenner aan het werk gegaan met Frits Meester als begeleider in de coalitievorming. Daarin rusten ze op drie “harde pijlers” zoals beschreven staat in het verslag.

Over financieel beleid: “De focus ligt op een sober en doelmatig beleid. Aanzienlijke verlaging van het investeringsbedrag voor de geplande verbouwing van het gemeentehuis.”

Over de bestuurscultuur: “Een gemeente die zichtbaar en benaderbaar is in zowel de stad als in alle 16 dorpen. Inwoners actief betrokken bij plannen, bestuur neemt een transparante, open houding aan richting de gemeenteraad.”

Over de leefbaarheid en bouwen: “Keiharde garanties vastgelegd voor het behoud van lokale dorpsvoorzieningen. Daadkrachtig woningbouwbeleid dat direct en praktisch aansluit op de lokale behoefte.”