De gemeente Koggenland staat al langere tijd onder hoge spanning. Afgelopen november kwamen plannen op tafel om hoogspanningsmasten door Hensbroek, Berkmeer en Obdam te laten lopen. Deze week presenteerde Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, zijn bevindingen met het besluit: de masten komen er. 

We verbruiken in Nederland veel stroom. Zoveel zelfs, dat het stroomnet het niet meer aankan. Het Rijk heeft daarom besloten dat er extra hoogspanningslijnen door het hele land moeten komen. Deze nieuwe masten hebben een hogere spanning dan de masten die er nu al staan. Zo vervoeren oudere masten 150 kilovolt, waar de nieuwe masten 380 kilovolt gaan dragen. 

“Het elektriciteitsnet loopt vol. Er ontstaat al het ware een file op het net en die file moeten we oplossen”, vertelt TenneT-woordvoerder Robbert-Jan Metselaar eerder aan onze mediapartner NH. Volgens hem zijn de nieuwe hoogspanningslijnen nodig om het glastuingebied en datacenters in Middenmeer toekomstbestendig te maken. Ook zal de regio zo van het stroomslot afkomen, waardoor er minder lasten zijn van een overvol stroomnet.

Daarnaast verwacht het Rijk tussen 2031 en 2040 meer windmolenparken te hebben staan op zee. De nieuwe lijn in Noord-Holland-Noord zal dan als transportlocatie ingevuld worden in de vorm van hoogspanningstracé’s.

Besluit tracé, onduidelijkheid over invulling

Hensbroek, Berkmeer en Obdam liggen in een van deze nieuwe hoogspanning-routes. De route was al een tijdje een optie, maar begin november 2025 zegt de provincie dat de zogenaamde “groene route”, die langs Assendelft, Heerhugowaard, Hensbroek, Berkmeer, Obdam en Nieuwe Niedorp loopt. Dit eindigt in een hoogspanningsstation bij Agriport in Middenmeer, wat hun voorkeur heeft.

Er is veel weerstand in de gemeente Koggenland. De nieuwe masten zouden woonoverlast en gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Naast deze risico’s, staat er ook een chaletpark in Hensbroek op de route. Op dit park wonen zo’n 160 mensen die daar gedoogd mogen blijven van de gemeente. Wat er met het park gaat gebeuren is nog altijd onduidelijk.

Als in november unaniem door de gemeenteraad wordt besloten dat het tracé er mag komen mits er een gedeelte ondergronds geplaatst wordt en dat de staatssecretaris wordt uitgenodigd, hakt de Provincie een maand later de knoop door. Het besluit wordt bevestigd en de ‘groene’ route geadviseerd aan de minister. Wethouder Bart Krijnen van Koggenland pleit in mei opnieuw voor een ondergronds traject. “De leefomgeving en levenskwaliteit van de inwoners mag niet te dupe worden van het belang van het tracé”, legt hij uit.

Route door Hensbroek, verdriet bij inwoners

Ondanks de lange strijd van de gemeente en een petitie door bewoners, met ruim 1.200 handtekeningen, komt Jo-Annes de Bat op 7 oktober 2026 met zijn uiteindelijke bevindingen. De exacte plekken van de masten staan nog niet vast, maar dat de route door Hensbroek gaat lopen is zeker. Bewoners zijn verdrietig en teleurgesteld. Linda van de Sleen-Spaander vertelt geëmotioneerd aan Streekomroep West-Friesland dat ze haar thuis kwijt is. “Het is een heel onwennig gevoel. Ik kom zo thuis en moet vertellen dat we geen thuis meer hebben.”

Bewoners die rond honderd meter van de route af wonen, krijgen van netbeheerder TenneT een aanbod: het verkopen van hun huis, of in gevallen van huur een verhuiskostenvergoeding. Volgens het RIVM zijn er aanwijzingen dat magneetvelden in de buurt van het elektriciteitsnet schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Vanwege deze mogelijke effecten hebben de ministeries een voorzorgbeleid ontwikkelt. Het aanbod van TenneT is geen wettige verplichting, maar een vrijwillige keuze vanuit het Rijk.

De route waar staatssecretaris De Bat nu voorkeur aan heeft gegeven, wordt in de eerste helft van 2027 definitief.