Op de Roode Steen in Hoorn vond vanmiddag de zevende demonstratie van het jaar plaats tegen het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Bij dit protest stonden voor- en tegenstanders letterlijk tegenover elkaar. Op een enkel opstootje na bleef het rustig. Discussies tussen de twee groepen over het omstreden standbeeld bleven uit. “Er valt niet met hen te praten.”
Een aantal mensen houdt VOC-vlaggen vast. Ook hangt er een Nederlandse vlag ondersteboven. Om het beeld van de historische figuur staan hekken, waar de mensen die tegen het standbeeld zijn zullen staan.
Een van de betogers die voorstander is van het standbeeld laat weten dat het beeld bij Hoorn hoort. “De geschiedenis kun je niet wegstoppen achter een betaalmuur in een museum”, deelt ze. “Geschiedenis hoort bij ons, of het nu goed of slecht is.” De voorstander ziet het liefst dat het beeld als educatief middel ingezet kan worden, zodat het ‘hele verhaal’ verteld kan worden. “Zowel de genocide als de slavernij, als de winst die het heeft opgeleverd.”
‘Het beeld hoort hier’
Een andere vrouw vertelt dat ze voorstander is, omdat J.P. Coen volgens haar ook goede dingen heeft gedaan voor Hoorn. “Ik wil niet dat het verplaatst wordt. Het hoort hier”, zegt ze. De betoger wil duidelijk niet in gesprek met de tegenstanders. “Ik heb een hekel aan ze. Er valt niet met hen te praten. Zij zeggen dat hij een racist was en aan slavernij heeft gedaan. Dan denk ik: wie heeft dat niet vroeger gedaan?”
Een derde heeft er moeite mee dat de tegenstanders, die volgens haar van buiten Hoorn komen, actievoeren om het beeld weg te halen. De betoger is bang dat er andere ‘mooie historische dingen van buitenaf worden weggehaald’. “Ik zou het verschrikkelijk vinden als het naar een museum gaat, want de geschiedenis kun je niet veranderen.” Het verschil zit haar in de openbaarheid. “Nu kunnen ze altijd kijken naar het beeld. De betekenis staat op de borden.” De sfeer van de demonstratie vindt ze tot nu toe ‘prima’. Toch is ze zich bewust van de emotie. “Sommige mensen zijn wel erg boos denk ik, maar af en toe mag je best schreeuwen.”
Rouwstoet
Even later komt de groep tegenstanders van het standbeeld richting het plein aan. Een van hen draagt een bord met de tekst: ‘Hoorn, erken de volledige geschiedenis. Stop de verheerlijking’. Een ander, die vooraan staat, houdt een bord vast waarop staat: ‘In Hoorn is het normaal dat een massamoordenaar en mensenhandelaar op een plein staat’. Bij de ‘rouwstoet’ dragen de deelnemers zwarte kleding en zijn ze doodstil, wat ze eerder ook hadden aangekondigd.
Een demonstrant die tegen het beeld is, maar niet op televisie wil, laat weten dat ze er staat, omdat ze ‘anti-racist’ is. “Het hele idee dat we trots moeten zijn op ons koloniale verleden, daar ben ik het niet mee eens.” De tegenpartij snapt ze dan ook niet. “Mensen zijn mensen. We hebben verschrikkelijke dingen gedaan en daar hoeven we niet trots op te zijn. Ik snap de voorstanders dan ook niet.”
Een van de medeorganisatoren van het protest vertelt: “Een genocidepleger verdient geen standbeeld. Het verheerlijken van genocide en kolonialisme moet ophouden.” Dit jaar hebben de betogers elke maand een protest georganiseerd om druk uit te oefenen om het te verplaatsen naar het museum. “Eigenlijk zijn wij voor het volledig verwijderen van het beeld, maar een compromis is om het te verplaatsen naar het museum, voorzien van de volledige geschiedenis en context.” Dat hoeft niet per se achter de ‘betaalmuur’ van het een museum, vindt ze. “Dat mag ook aan de voorzijde van het pand, zodat iedereen het nog kan zien, maar niet meer hoog op een sokkel midden op ons plein.”
Opstootje
Even is het onrustig aan de kant van de tegenstanders van het strandbeeld. Een man wordt weggestuurd door de politie. “Hij ging in dialoog, daarna kwam er een vrouw bij en hij viel haar aan”, vertelt een man. “Dat was een handgemeen, maar hij is snel weggestuurd.” De betoger staat met een bord bij de tegenstanders, omdat hij het goed vindt om ‘in stilte’ over het verleden na te denken. “Zeker als er een tegendemonstratie is, dan is het lastig om elkaar met stemmen te overtreffen.” Het liefst zou hij met de mensen die voorstander zijn van het standbeeld in gesprek willen. “Ik zou wel willen weten waarom zij zo pro-Coen zijn en dan ook proberen uit te leggen dat een kritische blik belangrijk is.”
Bekijk hier de livestream van Streekomroep Westfriesland terug: