‘Er waren ook best wel goede NSB’ers,’ vertelde mij ooit een kennis. ‘D’r waren er die nooit Joden hebben verraden.’ Ik heb daar toen niet op gereageerd met de vraag welke oom in de oorlog dan fout is geweest. Ik heb zo begripvol mogelijk geknikt en ik was blij dat die kennis daar nooit meer op teruggekomen is. Ik heb me wel meerdere keren afgevraagd of ik daar met vaardig cynisme en sarcasme een opmerking over had moeten maken. Misschien kun je je dat moeilijk voorstellen, maar ik ben nu blij dat ik dat niet heb gedaan.
Of ik nu ook langzamerhand de verschuiving naar ultrarechts normaal ga vinden, is niet aan de orde. Wees gerust! Mijn zorg over de vergiftiging van onze maatschappij is onverminderd, maar mijn overtuiging dat daar alleen zeer scherp tegenin gaan het meest probate middel is, lijkt onderhevig aan voortschrijdend inzicht. Het PVV-gedachtegoed, overgenomen en bijgekleurd door FvD en JA21, is onverminderd smerig, verwerpelijk en verwijtbaar. Ga dus niet verwachten dat ik de fanatieke verspreiders van hun politieke wensen zal vergoelijken met de opmerking: ‘Er zijn ook best wel goede PVV’ers.’ Met in de Eerste Kamer een Alexander van Hattem weet je dat je die niet daar moet zoeken.
Het Hongaarse volk, dat jarenlang een dictatoriale politieke viezerik in het zadel heeft geholpen, lijkt nu een beetje te zijn genezen. Een beetje, want de vraag is natuurlijk om welke reden gekozen is voor de tegenstander van Orbán. Is dat het vooruitzicht op een bestaan met wat meer centen in de handen, betere zorg, minder corruptie en een meer gewaardeerd deelgenootschap binnen de Europese Unie, of is het de afkeer van fascistoïde trekjes die zich openbaarden in homohaat, afkeer van diversiteit, demonisering van asielzoekers en het aantrekken van de banden met het regime van Poetin?
Alles wat in ons land de voedingsbodem blijkt te zijn voor extreemrechts denken, was ook te vinden in Hongarije en wordt op dit moment uitgerold over de VS. Niet alleen mensen die iets afwijken van een, laten we zeggen, SGP-mensbeeld, maar ook zaken als het milieu en het klimaat worden door de foute hap van rechts op een manier gezien die direct de goedkeuring van Trump zou kunnen krijgen. (Even een heel opmerkelijke kleine gebeurtenis op mijn laptop: zodra ik het woord Trump intik, verschijnt daar een rood krullijntje onder! Niet alleen ik, maar zelfs mijn tekstverwerker ziet Trump als een fout!)
De volgelingen van de foute rechtse beweging kunnen best wel eens een mooie kant hebben in hun persoonlijkheid. De politieke boodschap, die gebaseerd is op angst aanjagen, trof hen vooral op momenten dat zij met heel andere zaken bezig waren. Niet iedereen besteedt in het dagelijks leven veel tijd aan mooie idealistische gedachten over een maatschappij waarin je daarnaast ook gewoon je dagelijkse dingetjes kunt blijven doen. Onze ouders en grootouders en hun voorouders kregen een heel ander mensbeeld opgedrongen dan dat wat nu zo gangbaar mogelijk gemaakt wordt door brave en fatsoenlijke politici, als ze dat maar niet al te woke doen. Want gatsie! Wat kan woke extremistisch overkomen!
Er zijn ook best wel goede mensen bij de stemmers op extreemrechtse bewegingen. Laten we het daarop houden. Een stap verder is de aanname dat raadsleden vanuit politiek smerige richtingen ook best wel goede mensen kunnen blijken te zijn. Er blind van uitgaan dat dit zo is, zou natuurlijk duiden op onverantwoorde naïviteit. We hoeven niet om de lieve vrede de ogen een beetje gesloten te houden en om onze goede wil te tonen de vingers een centimetertje in de gehoorgangen te persen. In Hoorn hebben we ook een Trojaans paard binnen de vestingmuren laten slepen en laten we onbeschaamd dit beest even in de bek kijken.
Met grote verontwaardiging wijzen op afwezigheid van ‘best wel goed’ komt effectiever over wanneer we in de Hoornse raadzaal uitlatingen gaan horen die ook best wel in het Hongarije van vóór april gangbaar waren. Ik zie wel of ik die kennis ook ooit iets hoor beweren over de tijd van nu en of er door wie dan ook de democratie niet wordt verraden.
Disclaimer: De inhoud van de column is uitsluitend voor rekening van de auteur. Streekomroep West-Friesland is niet ge- of verbonden aan een politieke partij of welke politieke richting dan ook, maar geheel autonoom en onafhankelijk.