Na jaren spoorloos te zijn geweest, zijn drie glaskunstwerken onverwachts teruggevonden in het depot van de gemeente Enkhuizen. De unieke, met bladgoud beschilderde platen raakten eerder beschadigd door een brand. De vermissing kwam aan het licht toen het Rijksmuseum de pronkstukken wilde lenen.
Alsof ze nooit zijn weggeweest, liggen ze op de tafel van het depot waar veel kunst van de gemeente ligt opgeslagen. Drie glazen platen van de Franse kunstenaar August Forberger, beschilderd met bladgoud en pigment.
“Ze zijn echt ontzettend mooi”, zegt conservator Anniek Bakker, terwijl ze er bewonderend naar kijkt. De platen zitten in fraaie gouden lijsten. In het zwart zijn drie verschillende figuren afgebeeld. “Ze zijn rond 1796 gemaakt. Wie de afgebeelde personen zijn, weten we niet. Ook niet hoe de gemeente hieraan is gekomen.”
Rijksmuseum wilde lenen, maar kunst was onvindbaar
Forberger gebruikte een techniek die ‘verre églomisé’ wordt genoemd. Daarbij wordt de achterkant van het glas beschilderd en vervolgens met bladgoud gedecoreerd. Ze zijn redelijk zeldzaam. En het is niet voor niks dat het Rijksmuseum een paar jaar geleden aanklopt bij de toenmalig conservator om de kunstwerken te lenen.
Die zouden opgeslagen moeten liggen in het depot dat toen nog in De Goorn zat. “Maar de conservator kon ze toen niet vinden”, aldus Bakker. Ze blijven vermist tot Bakker en haar voorgangster samen in het nieuwe depot verschillende dozen uitspit om te inventariseren wat er allemaal aan kunst is. En wat schetst hun verbazing, daar liggen ook de drie kunstwerkjes.
Tekst gaat verder onder de foto.
Kunstwerken Forberger beschadigd door brand
Helaas zijn ze deels wel beschadigd. Oorzaak is een brand in 1996 in het voormalige Weeshuis aan de Westerstraat in Enkhuizen. Daar ligt de collectie destijds op zolder opgeslagen en is bij veel kunst schade ontstaan.
“Je kan zien dat door de brand, de schildering op het glas is gaan koken. Dus is de aanhechting van de verf en het bladgoud losgegaan. Daarom zie je nu ook witte vlekken op de glasplaat”, vertelt de conservator.
Hoe goed kan schade gerestaureerd worden?
Nu de kunstwerken weer terug zijn, wil Bakker ze graag laten restaureren. “Er is in Nederland maar één gespecialiseerde restaurateur voor dit werk. Helaas kan in dit geval de schade nooit meer helemaal worden hersteld.”
Er is geen budget meer om de werken dit jaar te laten opknappen. Maar het doel is dat het volgend jaar alsnog gebeurt.
De kunstwerken zijn onderdeel van de kunstcollectie van Enkhuizen. De kunst uit het depot – waar nog duizenden stukken verborgen liggen – wordt gedigitaliseerd en voor publiek zichtbaar gemaakt.