Een hartstilstand is geen gezellig onderwerp voor bij de koffie, maar wel iets waar iedereen zomaar mee te maken kan krijgen. In het radioprogramma Lunchtijd spreken we Maurice Caris, voorzitter van Stichting Burger AED Hoorn. Hij vertelt waarom snel handelen bij een hartstilstand zo belangrijk is, en waarom eigenlijk iedereen zou moeten kunnen reanimeren.
Maurice heeft een achtergrond in de ambulancehulpverlening en weet dus precies hoe het er in de praktijk aan toegaat. “Bij een hartstilstand telt echt elke seconde”, legt hij uit. “Een ambulance is onderweg zo snel mogelijk, maar zeker in West-Friesland kan dat toch even duren. En juist in die minuten maakt een omstander het verschil.”
Tekst gaat door onder de video.
Die eerste minuten zijn goud waard
Uit onderzoek blijkt dat de eerste zes minuten na een hartstilstand cruciaal zijn. Start iemand in die tijd met reanimatie – borstcompressies, beademing en liefst ook een AED – dan schiet de overlevingskans flink omhoog. “Zonder reanimatie krijgt het lichaam geen zuurstof meer”, zegt Maurice. “En vooral de hersenen kunnen daar heel slecht tegen. Die raken al snel beschadigd.”
Reanimeren klinkt spannend, maar is eigenlijk heel logisch. Bij een hartstilstand stopt de pompfunctie van het hart. Door borstcompressies neem je die taak tijdelijk over. Met beademing blijft er zuurstof naar het lichaam stromen. “Zodra de ambulance er is, nemen zij het over met professionele apparatuur en medicatie.”
AED’s: wat doen ze en waar vind je ze?
AED staat voor Automatische Externe Defibrillator en is tegenwoordig op veel openbare plekken te vinden. Je ziet ze overal hangen: in winkelcentra, op stations, in bibliotheken en sporthallen. De AED controleert het hartritme en kan – als dat nodig is – een elektrische schok geven. “Zie het als een reset voor het hart”, legt Maurice uit. “In sommige gevallen komt het hartritme daardoor weer op gang.”
Wanneer je 112 belt voor een reanimatie, wordt automatisch het landelijke oproepsysteem HartslagNu geactiveerd. Burgerhulpverleners in de buurt ontvangen direct een oproep via een app. Terwijl jij de centralist aan de lijn hebt, zijn zij al onderweg: sommigen komen direct om te reanimeren, anderen halen eerst een AED op. Schrik dus niet als er plotseling buren of onbekenden voor de deur staan om te helpen.
Stichting Burger AED Hoorn beheert al vijftien jaar alle openbare AED’s in Hoorn, Blokker en Zwaag. In totaal gaat het om zo’n negentig apparaten. “Wij zorgen dat ze altijd klaar zijn voor gebruik”, zegt Caris. “Is een AED ingezet? Dan controleren we die binnen 24 uur en vervangen we zo nodig onderdelen. Je wilt nooit misgrijpen.”
Reanimeren leren? Dat valt reuze mee
Goed nieuws voor wie denkt dat reanimeren ingewikkeld is: dat valt best mee. De stichting organiseert bijna elke maand reanimatiecursussen in Praethuis Het Slot in Hoorn. “In drie uurtjes leer je wat je moet doen”, vertelt Maurice. “Met die kennis maak je in een noodsituatie echt het verschil.”
Na afloop kun je je aanmelden bij HartslagNu, maar dat hoeft niet. “Sommige mensen willen het gewoon weten voor hun eigen omgeving, en dat is ook prima. Maar hoe meer burgerhulpverleners, hoe beter.” Het onderwerp is serieus, maar de boodschap is positief: met een beetje kennis en durf kan iedereen helpen. En soms betekent dat letterlijk het redden van een leven.
Lunchtijd is een programma van Streekomroep West-Friesland en wordt wekelijks uitgezonden op vrijdag van 12.00 uur tot 14.00 uur op WEEFF Radio en zaterdag op hetzelfde tijdstip op HoornRadio.