Verschillende ongediertebestrijders in West-Friesland merken dat het aantal meldingen over ratten toeneemt. Ook Johanna Schotanus uit Hoorn kreeg paniek toen ze na 35 jaar ineens een rat in haar tuin zag. Maar hoe ernstig is zo’n waarneming, en wat kun je doen om overlast te voorkomen of te bestrijden?

Johanna sloeg alarm toen ze tot twee keer toe overdag een rat in haar tuin zag lopen. “Ik woon hier al sinds 1990 en heb nog nooit eerder ratten gezien. Nu zag ik ineens aangevreten appels onder mijn appelboom die er al vijftien jaar staat. Later zag ik iets door de tuin schieten.”

“Ik vind het gewoon doodeng, dat ‘soort spul’ in m’n tuin”, gaat ze verder. “Ik raakte een beetje in paniek over de gedachte, terwijl ik daar zelf ook geregeld zit. Ik heb direct de ongediertebestrijding gebeld, die vroegen om welk dier het precies ging. Omdat het vrij groot was, kon ik dat niet direct zeggen. Daarom plaatste ik een camera in de tuin, en jawel: het bleek een bruine rat te zijn.”

Tekst gaat verder.

Volgens ongediertebestrijder Nico Koning hoeft het signaleren van een rat niet meteen te betekenen dat er een probleem is. “Bij het zien van één rat kun je nog niet spreken over een plaag. Mannelijke ratten worden soms verstoten uit de kolonie, gaan op migratie en komen dan op ongewone plekken terecht.”

Toch is het volgens Nico belangrijk om goed te blijven observeren. “Ratten kunnen zich in de juiste omstandigheden ontzettend snel voortplanten. Als een mannetjes- en vrouwtjesrat genoeg eten en schuil- en nestgelegenheid hebben, kan zo’n kolonie binnen een jaar uitgroeien tot wel 1.600 à 1.800 ratten”, waarschuwt hij.

Preventie

Inmiddels heeft Johanna opnieuw contact opgenomen met de bestrijdingsdiensten. “Ik heb de rat vannacht nog gezien. Ik weet 99% zeker dat het er meer zijn. Ik heb inmiddels de appelboom gesnoeid en bijenbekjes in de stootvoegen geplaatst, maar het helpt nog niet genoeg want ze blijven komen.”

Volgens Paulien van der Geest van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal is het verwijderen van de voedselbron een van de belangrijkste dingen om preventief ratten te bestrijden. “Denk hier niet alleen aan appels van een gevallen boom maar ook aan vogel- of hondenvoer. Daarnaast is het belangrijk om spleten, luchtgaten en keldertoegangen af te dichten met fijn gaas of staalwol.”

Dat laatste mag alleen als er geen kabels in de buurt zijn die doorgeknaagd kunnen worden. Er kunnen namelijk vonken vanaf springen die kunnen lijden tot brandgevaar.

Observeren

“Toch is alleen het wegnemen van voedsel vaak niet voldoende”, gaat Paulien verder. “Het is goed om de buren te contacteren over wat zij in hun eigen tuin waarnemen. Zien zij ook regelmatig ratten in de tuin, dan is de kans groot dat ze zich snel voortplanten.” Dat laatste is volgens Paulien iets wat ratten uitzonderlijk snel kunnen. “Al heeft een rat in de ochtend jongen gekregen, kan ze in de avond alweer zwanger zijn.”

Dat de ongediertebestrijding vaker wordt gebeld heeft volgens ongediertebestrijder Nico niet per se te maken met een vermeerdering in het aantal ratten. “Op basis van het aantal meldingen is dat niet gelijk vast te stellen. Er heerst een bepaalde angstcultuur rondom ratten. Mensen signaleren een rat en stellen al snel: we hebben last van ratten.”