Als het ontvoeren van toenmalig bankeigenaar Dirk Scheringa te ingewikkeld blijkt, richten criminelen zich op 1 mei 2009 op zijn favoriete schilderijen. Tijdens een kunstroof worden twee pronkstukken uit de collectie van het Scheringa Museum in Spanbroek gestolen. Christa Karel-Vervoorn is die dag aan het werk en wordt onder schot gehouden. “Toen die persoon een pistool op mij richtte, besefte ik dat het echt was.”
Daar staat ze weer. Op precies dezelfde plek als 17 jaar geleden, toen de overval plaatsvond. Vlak voor de sloop van het voormalige Scheringa Museum afgelopen zomer, keert Christa nog één keer terug. Met haar moeder Annie, destijds ook haar collega bij het museum van Dirk en Baukje Scheringa.
De criminelen hadden het oorspronkelijk op Scheringa zelf gemunt, onthult Dirk Scheringa in de NH-documentaireserie ‘De droom van Dirk – een Dalí in Spanbroek’. “Omdat ik toen heel rijk was. Maar omdat ik veel beveiliging om mij heen had, lukte dat niet. Nu is dat probleem niet meer aan de orde, want ik ben niet meer rijk”, zegt Scheringa droog.
De kunstroof staat centraal in de tweede aflevering die vanavond bij NH wordt uitgezonden.
‘Dachten rustige dag te hebben’
Christa neemt plaats achter ‘haar’ balie, waar ze bezoekers aan het museum verwelkomde. Zo ook op 1 mei 2009, één dag na de aanslag op de koninklijke familie tijdens Koninginnedag in Apeldoorn. “Er kwamen twee vrouwen, die vertelden dat ze daar een dag eerder waren geweest. Ze wilden de zinnen verzetten en dachten een rustige dag te hebben.”
“Dit is een overval, allemaal op de grond, riepen ze”
Christa Karel-Verdoorn – oud-medewerker Scheringa Museum
Dat veranderde toen er twee mannen binnenkwamen bij het Scheringa Museum voor Realisme in het West-Friese Spanbroek. Christa weet het nog goed: “Dit is een overval, allemaal op de grond”, riepen ze. “Daarna kwam er nog een derde man achter ze aan gerend. Hij had een vuurwapen en bleef hier in de hoek staan.”
‘Niet op die knop drukken’
Met de twee bezoekers gaat Christa op handen en knieën achter de balie zitten, hopende dat de penibele situatie goed afloopt. “De overvaller die bij ons in de buurt stond, wees met zijn vuurwapen naar ons. ‘Niet op die knop drukken’, zei hij. Daarmee bedoelde hij de rode knop die onder de balie zat. Dat was het stille alarm. Toen hij dat pistool op ons richtte, besefte ik dat het echt was.”
Uiteindelijk gaan de overvallers ervandoor met twee pronkstukken uit de Scheringa-collectie: ‘Adolescence’ van Salvador Dalí en ‘La Musicienne’ van Tamara de Lempicka. Die laatste had de toenmalige bankier gekocht op een veiling in New York, waarbij hij popicoon Madonna aftroefde.
Bekijk aflevering 1 van ‘De droom van Dirk – een Dalí in Spanbroek’, over de beginjaren van het Scheringa museum:
Krankzinnige zoektocht naar schilderijen
Na een krankzinnige zoektocht, via onder meer contactadvertenties in de krant, lukte het kunstdetective Arthur Brand om de werken zeven jaar na de kunstroof heelhuids terug te laten keren. Hoe hij daarin slaagt, is te zien in de tweede aflevering van ‘De droom van Dirk’.
Christa toont een plakboek vol met krantenartikelen over de roof en kaartjes om haar sterkte te wensen. Het hielp haar om deze traumatische ervaring te verwerken. “Ik wilde een dag later ook ‘gewoon’ weer aan het werk gaan. Veel mensen leefden met mij mee en dat deed mij goed. Deze gebeurtenis beheerst al heel lang mijn leven niet meer. Ik kan er gelukkig goed over praten.”
‘De droom van Dirk’ op televisie en YouTube
De documentaireserie ‘De droom van Dirk – een Dalí in Spanbroek’ is vanavond bij NH op televisie te zien, vanaf 17.11 uur en herhaaldelijk ieder uur daarna. Vandaag aflevering 2: de kunstroof. In de vierdelige reeks onderzoekt kunstliefhebber Lisa Croese de opkomst en ondergang van het Scheringa Museum voor Realisme.
Komende zondag verschijnt de aflevering op het YouTube-kanaal van NH.


