Bij heeft het zwaar met droogte in Noord-Holland, behalve in honingwalhalla Hoorn

Door de aanhoudende droogte merken imkers dat de honingproductie deze zomer flink gaat tegenvallen. Bloemen, bomen en planten staan minder lang of nauwelijks in bloei, waardoor honingbijen weinig tot geen nectar of stuifmeel kunnen vinden. Hoe gaat het hier in Noord-Holland? 

Michiel Versteeg, al zo’n zeven jaar imker in ’t Gooi, ziet de droogte met lede ogen aan. Hij beheert 40 kasten, maar heeft nog niet eerder meegemaakt dat ‘zijn’ honingbijen het in deze zomer zo zwaar hebben.

De droogte zorgt ervoor dat de lindebomen, volgens Versteeg een belangrijke voedselbon voor bijen, te kort hebben gebloeid. Ook de heide, die nu in bloei zou moeten staan, heeft last van de droogte. “Als je een beetje om je heen kijkt, ligt alles er verdord en droog bij.” Dat betekent dat er te weinig voedsel is voor de bij.

Versteeg legt uit dat imkers met drachten werken. Een dracht is de periode waarin bloeiende bloemen en planten nectar en stuifmeel afgeven aan de bijen. Van de nectar maken bijen honing en het stuifmeel, dat boordevol eiwit zit, gebruiken ze voor hun larven.

“De fruitdracht was redelijk en de lindedracht was heel kort, maar daarna is het helemaal stilgevallen.” Dat is volgens Versteeg duidelijk terug te zien in de honingproductie. De imker heeft zelfs kasten waar helemaal geen honing meer in zit.

“Ik heb dit jaar voor het eerst een volk gehad dat een hongerzwerm heeft gevormd. De bijen vliegen weg, in de hoop ergens anders nog voedsel te vinden.” Volgens de imker zijn deze bijen echter ’ten dode opgeschreven’.

“Ik ben mijn volken al vier weken aan het bijvoeren met suikerwater om ze in leven te houden. Als een volk te weinig voedsel heeft, stopt de koningin met eitjes leggen en krimpt een volk. Dat zou desastreus zijn.”

Hij verwacht dit jaar ongeveer 14 kilo suikerwater per volk nodig te hebben om het tekort aan honing te kunnen compenseren. Dat brengt extra kosten met zich mee. “Ik ben een euro per kilo kwijt, dus reken maar uit. Normaal loop ik iedere maand mijn volken af, maar nu doe ik dat iedere week.”

Binnen een paar uur leeg

Ook Victor Bol merkt dat de honingoogst deze zomer zal tegenvallen. “Dit voorjaar hadden we een goede oogst, maar nu is het een stuk minder”, vertelt de imker uit Zandvoort. Hij heeft twintig bijenkasten verspreid over het kustgebied, waar de duinen kurkdroog zijn. Ook van andere imkers uit de regio hoort hij dat het dit jaar zwaarder is dan voorgaande jaren.

Bol voert zijn bijen niet bij met suikerwater. Daardoor oogst hij minder honing uit zijn kasten, zodat zijn bijenvolken voldoende voedsel overhouden en gezond blijven.

Om de bijen een handje te helpen, hangt hij in zijn tuin honingramen met geoogste honing uit het voorjaar in de bomen. “Binnen een paar uur zijn die helemaal leeg. Dat is voor ons een teken dat het te droog is en dat er weinig voedsel beschikbaar is voor de bijen.”

Joris Knoops van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging, een landelijke vereniging die 8.500 imkers vertegenwoordigt, herkent het beeld dat de honingbij het deze zomer moeilijker heeft. Volgens hem zijn de lokale verschillen groot.

Hij zegt dat bijen het vooral in buitengebieden of op heidevelden zwaarder hebben dan in en rond stedelijke gebieden. In steden en dorpen is het aanbod aan bloemen en planten vaak groter, doordat tuinen en plantsoenen beter worden onderhouden. Daardoor is er voor bijen vrijwel altijd wel iets te halen, zegt Knoops. In het buitengebied is dat aanbod door de landbouw een stuk minder.

Een topjaar

Dat merkt ook Peter Conijn. Dankzij de gunstige ligging van zijn vijftien kasten ligt de productie bij zijn bijen allerminst stil. Integendeel: de imker uit Oosterblokker beleeft, zoals hij het zelf zegt, zelfs een ’topjaar’.

“Eind juli heb ik de laatste honing eruit gehaald en nu wegen de kasten alweer zwaar genoeg voor de winter”, zegt de imker opgewekt.

“Ik heb het geluk dat mijn kasten vlak bij Hoorn staan. De stad staat vol met lindebomen en ook de vele stadstuintjes helpen mijn bijen enorm. Er is eigenlijk altijd wel iets wat in bloei staat.” Ook de vele fruitbomen in de regio zijn een geliefde plek voor zijn bijenvolken.

Regen een mooie opsteker

Verzacht de regen van afgelopen dagen de droogte? Een regenbui helpt volgens Knoops, maar dan moet het wel blijven doorregenen. Maar, vult hij aan: “Er zijn niet veel bloemen en planten die nu nog gaan bloeien. We zitten aan het einde van de bloeiperiode.” 

Als de heidevelden dankzij de regen tot eind augustus in bloei blijven staan, is dat voor Versteeg een mooie opsteker. Toch gaat hij bewust niet met zijn bijen naar de heide voor de nectar. “Veel wilde bijen zijn daar ook van afhankelijk.”