Alleen al in de eerste tien maanden van dit jaar waren er in Noord-Holland 1.708 incidenten met nepagenten. Deze criminelen hebben het vaak op ouderen gemunt. Organisatie NH Veilig leert inwoners zich hiertegen te weren door middel van informatieavonden. De avonden worden drukbezocht: “Het leeft enorm.”

Uit onderzoek van NH, NOS en de andere regionale omroepen werd eerder vandaag bekend dat het aantal incidenten met nepagenten nog altijd stijgt.  De politie telde dit jaar in Nederland tot nu toe ruim 14.000 incidenten, waarvan alleen al 1.708 in Noord-Holland. In ongeveer een kwart van de gevallen wordt er aangifte gedaan. 

Oplichting met nepagenten, zogenaamde bankmedewerkers of via de mail is te groot geworden voor alleen de politie om op te lossen. Er komen zoveel aangiftes binnen dat het onmogelijk is om die allemaal na te sporen. Met Noord-Holland Veilig werken gemeentes, justitie, politie en bijvoorbeeld banken om het probleem aan de voorkant te beteugelen.

“De klassieke criminaliteit zien we wel wat dalen, maar de digitale criminaliteit neemt juist enorm toe,” zegt politieman Gijs van der Linden van het Landelijk Meldpunt Internetoplichting. “Jaarlijks gaat het landelijk om meer dan 100.000 aangiftes.”

Organisatie NH Veilig vertelt de bewoners van Noord-Holland hoe ze de (digitale) boeven buiten de deur kunnen houden. Al drie jaar lang worden er, samen met gemeentes, bijeenkomsten georganiseerd. De afgelopen reeks richtte zich op senioren, maar dat is zeker niet de enige groep waar de criminelen het op gemunt hebben.

“We worden allemaal slachtoffer”, vertelt Marieke Verhagen van NH Veilig tijdens één van die bijeenkomsten in de Parkschouwburg in Hoorn. “En of je nu een achtergrond hebt in de ICT of bij de politie werkt. Het kan iedereen overkomen. Het gaat er dus meer om dat je weet wat je moet doen om de schade zoveel mogelijk te voorkomen. We moeten ons wapenen.”

Ook jongeren de klos

“Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft becijferd dat ook jongeren slachtoffer worden, soms zelfs meer dan ouderen”, vult Gijs van der Linden van de politie aan, “Maar er zijn specifieke vormen van oplichting, zoals die nepagenten, waarbij vooral ouderen slachtoffer worden.”

Burgemeester Jan Nieuwenburg van de gemeente Hoorn vertelt hoe het onderwerp leeft. Tekst gaat verder onder de video.

Vaak wordt er door de oplichters druk uitgeoefend. Mensen moeten snel handelen, anders zouden ze gevaar lopen. “Je moet dus zorgen dat je juist vertraagt. Luister naar je gevoel”, adviseert Marieke Verhagen van NH Veilig. “Intuïtie is heel belangrijk. Laat je niet leiden door emotie.”

Voor slachtoffers is de impact van de oplichting vaak enorm. Soms zijn de criminelen zelfs echt in huis geweest. De schaamte is vaak groot terwijl juist het delen van de verhalen zo belangrijk is.

“De emotionele schade is veel groter dan de financiële”

Marieke Hageman, NH Veilig

“Wat de mensen altijd in het begin zeggen is dat je financiële schade leidt, maar de emotionele schade is veel groter, blijkt later”, vertelt Verhagen. “We hebben daarom de website hetslachtofferspreekt.nl in het leven geroepen. Daar kunnen mensen hun persoonlijk oplichtingsverhaal delen. Met als doel om andere inwoners via de media alert te maken.”

Tekst gaat verder onder de foto

Nepagenten en andere (online)oplichting groeiend probleem:

Lucas Sinke woont en werkt in de Haarlemmermeer. Zijn verhaal deed hij via hetslachtofferspreekt.nl om anderen te helpen waarschuwen. Hij werd zogenaamd benaderd door zijn bank. Gelukkig had Sinke meteen al in de gaten dat het foute boel was en kwam hij in actie.

“Ze vertelden dat er criminelen in de buurt waren en dat ze voor de veiligheid mijn pas nodig hadden. Het was maar een jongetje aan de telefoon. Het was op mijn vaste lijn en ik heb toen meteen via onze buurt-app een berichtje gestuurd met de vraag om hulp.”

Een buurvrouw reageerde en belde naar 112. Toen één van de criminelen langs wilde komen om de bankpas te halen, stonden er inmiddels rechercheurs achter de deur. “Die jongen belde aan, toen hij over de drempel stapte lag hij meteen op de grond. Hij was meteen de klos”, vertelt Sinke met een lach.

Ook bij een stel uit Andijk liep het goed af, omdat zij zeer alert reageerden. Daar konden drie nepagenten worden aangehouden.  

Tekst gaat verder onder de foto

Nepagenten en andere (online)oplichting groeiend probleem:

“Bij dit soort gevallen is het belangrijk dat mensen gewoon 112 bellen”, zeg Gijs van der Linden van de politie. “We hebben mensen ‘opgevoed’ met de zin ‘112 daar red je levens mee’. Maar vanaf nu is het ook ‘112 daar pak je boeven mee’. Dus bij dit soort calamiteiten, als er spoed is, meteen bellen.”

Dat het onderwerp de gemoederen bezighoudt, is goed te zien aan de acht bijeenkomsten die gehouden werden in Noord-Holland. Vaak waren de kaartjes volledig uitverkocht. “Het leeft enorm. We worden in het nieuws dagelijks geconfronteerd met datalekken, hacks, grote bedrijven die slachtoffer worden”, vertelt Marieke Verhagen van NH Veilig. “Mensen voelen: ‘ik moet me weerbaarder maken, er wordt iets van me verwacht’.” 

Bij de Tijd
Deze reportage is onderdeel van het NH-programma Bij de Tijd: een programma voor iedereen die wil blijven meedoen in een wereld die snel verandert.

Met aandacht voor gezondheid, digitale ontwikkelingen en maatschappelijke onderwerpen brengt Bij de Tijd heldere reportages en herkenbare verhalen uit Noord-Holland.

Bij de Tijd is iedere dinsdag te zien vanaf 17.10 uur bij NH.
NH is in heel Nederland te ontvangen via de grootste aanbieders:
Ziggo 707 • KPN 509 • Odido 501 • Delta 67.