Je kent die uitdrukking wel: riooljournalistiek. Zodra een journalist zijn neus te diep in andermans zaken steekt, krijgt hij dat verwijt naar zijn hoofd. Ik moest eraan denken toen ik las dat in West-Friesland bijna 27 kilometer riool moet worden vernieuwd.

Eindelijk een onderwerp waarbij je als columnist ongegeneerd de diepte in kunt.

Bijna 27 kilometer. Daar kun je een behoorlijk eind mee uit de voeten, al zou ik dat afraden. Gelukkig gaat het niet om één lange buis op een aanhanger door je straat. De werkzaamheden zijn verdeeld over zeven gemeenten.

Hoorn neemt met 7.400 meter het grootste deel voor zijn rekening. Plotseling begrijp ik waarom er zoveel toiletpapier wordt ingeslagen. In deze barre, onzekere tijden zijn de Hoornaren als de dood dat het opraakt.

Er wordt kennelijk ook flink doorgespoeld. Met alle gevolgen van dien.

Eerst massaal toiletpapier inslaan en vervolgens kilometers riool laten vernieuwen. Bange schijters, die Hoornaren!

Voor de journalistieke zorgvuldigheid moet ik erbij zeggen dat er geen enkel bewijs is voor dit verband. Maar ja, we bedrijven hier dan ook riooljournalistiek.

Gelukkig hoeven de buizen niet allemaal te worden opgegraven. Via de kousmethode krijgen ze een kunststof binnenvoering met kunsthars, waardoor het riool weer tientallen jaren meegaat.

De operatie kost naar schatting tussen de 7,7 en 10 miljoen euro, exclusief btw. Een hoop geld voor iets waarvan je na afloop niets ziet. Je zou kunnen zeggen dat de zeven West-Friese gemeenten miljoenen door de wc trekken. Maar dat is niet eerlijk. Ze zorgen er juist voor dat wij dat nog jarenlang probleemloos kunnen blijven doen.

Geld stinkt niet, zeggen ze. Maar bij tien miljoen voor het riool zou ik daar niet zo zeker van zijn.

Voor dat bedrag verwacht je een feestelijke opening. Een wethouder met een schaar, een lint en een fotograaf. Maar een riool openen? Ik zou die wethouder niet met zijn schaar een pas vernieuwde rioolbuis in sturen. Voor je het weet, knipt hij de hele renovatie aan flarden.

En wat vinden de vaste bewoners van het riool ervan? De ratten bijvoorbeeld. Die hoeven voor hun maaltijden de deur niet uit. Wat wij achteloos als etensresten doorspoelen, noemen zij thuisbezorgd.

Misschien beschouwen ze de nieuwe binnenvoering als woningverbetering. Een fraai opgeknapte gang, met nieuwe isolatie, maar zonder huurverhoging.

Ik hoop alleen dat ze tijdens de werkzaamheden niet tijdelijk bij ons intrekken. Want als er plotseling ratten boven de grond verschijnen, stijgt er niet alleen een rioollucht op. Dan zit er pas echt een luchtje aan de zaak.

Bijna 27 kilometer riool krijgt dus een opknapbeurt. Onzichtbaar werk, maar belangrijk. Want zonder goed riool verandert zelfs de mooiste West-Friese straat in een plek waar shit happens ineens een heel letterlijke betekenis krijgt.

Voor één keer lijkt mij daarom niets mis met riooljournalistiek. Geen achterklap, geen beschadigde reputaties. En van moddergooien hebben we ons ook onthouden.

Zo. Dit stukje kunnen we ook weer doortrekken.