Het hoge woord is eruit: over een aantal jaar komt er een nieuwe hoogspanningslijn in het noorden van Noord-Holland. De voorkeursroute door de provincie is bekend. Tientallen huiseigenaren van wie hun woning binnen 100 meter van de nog te bouwen lijn staat, kunnen een aanbod van netbeheerder Tennet verwachten. Of ze laten zich uitkopen, óf ze blijven er wonen. Maar hoe werkt die uitkoopregeling nu precies?

“Ik moet mijn man zo meteen vertellen dat ons thuis verdwijnt”, zegt Linda zichtbaar geëmotioneerd op 7 oktober.  

Ze heeft zojuist het dorpshuis in het West-Friese Hensbroek verlaten, waar staatssecretaris Jo-Annes de Bat omwonenden heeft verteld waar de nieuwe hoogspanningslijn moet komen. 

Huis tegen marktwaarde verkopen

De boodschap komt hard aan: hun huis ligt mogelijk binnen 100 meter van de nog te bouwen lijn. Over een tijdje staan ze voor de keuze: zich laten uitkopen of er blijven wonen. De inwoonster heeft haar keuze al gemaakt: ze wil verhuizen. 

En zij is niet de enige. Samen met haar kunnen tientallen omwonenden met een koophuis een aanbod van Tennet verwachten. Zij kunnen hun huis tegen de marktwaarde aan Tennet verkopen.

“Ik moet mijn man zo meteen vertellen dat ons thuis verdwijnt”

Omwonende Linda

Maar hoe werkt die zogenoemde uitkoopregeling eigenlijk? Een onafhankelijke taxateur komt daarvoor langs en bepaalt de waarde van het huis, waarbij de komst van een nieuwe hoogspanningslijn op dat moment wordt genegeerd.

Plaatst Tennet het huis weer op de woningmarkt, dan wordt de lijn wél meegenomen in de taxatie. Met andere woorden: het kán zo zijn dat het huis daardoor voor een lagere prijs op de markt komt. De netbeheerder benadrukt dat het gebruik van deze regeling vrijwillig is.

Geen verplichte regeling

Huurders komen daarentegen in aanmerking voor een verhuiskostenvergoeding als ze besluiten te verhuizen. Voor bedrijfspanden geldt er geen regeling.

Met het nieuwe beleid, dat op 1 januari van dit jaar inging, hoopt het kabinet de stroomtekorten in Noord-Holland sneller op te lossen.

Een nieuwe hoogspanningslijn in het noorden van Noord-Holland

Volgens het kabinet is het verzwaren van het stroomnet onvermijdelijk. Door woningbouw, het uitbreiden van bedrijven en industrie en de energietransitie loopt het net in steeds meer regio’s vast. Zo ook in het noorden van Noord-Holland, waar het net nu al propvol zit.  Daardoor kunnen nieuwe woningen en bedrijven niet altijd op het net worden aangesloten en komen ze jarenlang op een wachtlijst te staan. 

In het uiterste geval wordt een huis gesloopt. “Maar”, zo geeft een woordvoerder van Tennet aan: “In de praktijk is dit nog nooit voorgekomen.”

De huizen die de netbeheerder aankoopt, waarbij Tennet ook de verkopende partij is, worden zo snel mogelijk weer terug op de toch al krappe woningmarkt gebracht. Zo voorkomt Tennet dat woningen te lang blijven leeg staan.

Huizen die binnen een magneetveldzone vallen, krijgen volgens Tennet een ‘disclaimer’. “Zo weten de mensen wat ze kopen”, legt een woordvoerder uit. Voor huizen buiten die zone ziet Tennet geen reden om dit te vermelden.

Geen aanbod voor omwonenden bij hoogspanningsstations

Ook moeten er twee nieuwe hoogspanningsstations worden gebouwd. Het ministerie heeft daar twee locaties voor op het oog: bij bedrijventerrein Agriport in Middenmeer en in de Assendelverpolder, vlak bij Assendelft.

Omwonenden die in de buurt van een nog te bouwen station wonen, hoeven niet te rekenen op een aanbod van Tennet.

Volgens het ministerie kan de overlast worden beperkt met extra groen dat het zicht op het station wegneemt of maatregelen tegen geluidsoverlast. Ook kan een station zo worden ingericht dat het minder opvalt in het landschap. Wel kunnen omwonenden een vergoeding krijgen als hun huis minder waard wordt.

Grondeigenaren worden gecompenseerd

De hoogspanningslijn wordt ongeveer 45 kilometer lang. Volgens Tennet komt er gemiddeld om de 400 meter een mast te staan. Dat betekent dat er meer dan 100 nieuwe masten in het landschap zullen verschijnen.

Waar deze masten precies komen, staat nog niet vast. Het ministerie onderzoekt de komende jaren met Tennet welke locaties het meest geschikt zijn en de minste impact hebben op het landschap en de leefomgeving. De masten zullen minimaal 50 meter hoog zijn. Dat betekent dat grondeigenaren gecompenseerd worden als er op hun grond een mast wordt geplaatst.

Stel: je bent een teler en er komen twee hoogspanningsmasten op jouw grond te staan. Tennet vraagt toestemming om je grond te gebruiken en jij stemt daarmee in. Dan kan de compensatie oplopen tot zo’n 80.000 euro.  

Daar komen nog vergoedingen bij voor de misgelopen oogst en de hinder die de aanleg van de twee masten veroorzaakt. Deze bedragen worden door een onafhankelijke taxateur berekend. 

De voorkeursroute, die vanaf Assendelft via Stompetoren, Oterleek en Hensbroek naar Middenmeer loopt, wordt in de eerste helft van 2027 definitief door het ministerie vastgesteld. 

Budget onduidelijk

Dan wordt ook duidelijk hoeveel huizen precies binnen 100 meter van de hoogspanningslijn liggen. Uit een Kamerbrief van vorig jaar december blijkt dat naar verwachting tientallen huiseigenaren een aanbod van Tennet zullen krijgen.  

Hoeveel budget er precies is vrijgemaakt voor de compensatie van omwonenden en grondeigenaren blijft onduidelijk. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat laat weten dat het budget onderdeel is van het ‘miljardenproject’ van Tennet.