‘We worden niet gehoord!’ is een zinnetje waar je doorgaans mijn haren mee overeind krijgt. In negen van de tien, of 95 van de honderd gevallen dat dit wordt gezegd, wordt niet veel meer bedoeld dan: ’Ik krijg, (hier hoort een sterk overdreven uiting van frustratie, vaak ook gebruikt door mensen die helemaal niet in God geloven) niet mijn zin! Ik heb maling aan jouw plannen en eventuele goede bedoelingen, maar ik heb helemaal geen zin om ook maar een paar procent van jouw ideetjes oké te vinden!’
Bij talloze nimby-acties en acties tegen vestiging van AZC’s is de kreet: ‘We worden niet gehoord!’ misbruikt. In tal van bezwaarschriftprocedures zijn noodzakelijke bouwprojecten ontiegelijk lang opgehouden en duurder geworden en werden dringend om oplossing en aanpak schreeuwende zaken gefrustreerd. Nimby-geklooi is helaas meestal als een onbedoeld negatieve uitwas van democratisch denken te beschouwen. Hoor mij, denk ik zelf nu. Hoe belangrijk zijn democratische waarden voor Sjaak Grosthuizen, wanneer het erop aankomt?
Die vraag stel ik mij af en toe echt wel. Ook deze week, toen het bericht mij bereikte dat bewoners van het Eikstraatkwartier uitgebreid actie voerden om bouwplannen op een andere manier aan te pakken, omdat men, nu komt het: zich niet gehoord voelt. Om niet al te negatief over te komen werd door bewoners verklaard absoluut niet tegen nieuwbouw in hun stukje stad te zijn en een klein beetje hoogbouw mag ook wel.
Men is echter tegen het aantal te realiseren wooneenheden en de voorgestelde bouwhoogte die zelfs na de verplichte participatieronde in de plannen overbleven. En onze raadsmethusalem Roger Tonnaer stelt het college de vragen: ‘Hebben de bewoners nog invloed? Hebben ze nog iets te vertellen over het aantal woningen? Hebben ze nog iets te zeggen over de hoogte van de woningen?’
Toch bleven mij de haren na het bekijken van de reportage in ruststand. Ik werd geprikkeld om deze protestactie nog eens te bekijken. Hoe verfoeilijk nimby is deze actie werkelijk? Er is sprake geweest van een participatieronde, maar is die werkelijk verlopen zoals een betrokken bewoner dat verwoordde? Ik ken de persoon als iemand die in de Hoornse politiek serieus actief was. Dan rijst bij mij de vraag in hoeverre de wijkbevolking zich zoals elders heeft laten meeslepen in het gevoel dat men alles het liefst bij het vertrouwde oude wil laten. Hoe is participatie verlopen?
In vroegere participatieprocessen waren projectontwikkelaars best bereid om de goegemeente wat informatie te verschaffen. Daar bleef het vaak een beetje bij en waren enkele symbolische aanpassingen voldoende. In deze tijd wil en mag men iets meer. Er wordt gesproken over participatiemodellen met co-creatie. De participant denkt mee met mogelijkheden en dat kan er zelfs toe leiden dat de bouwers denken dat het op een door omwonenden aangedragen manier zo gek nog niet is. In hoeverre hebben de plannenmakers voor het Eikstraatkwartier die ruimte gegeven of is er meer geluisterd naar de boekhouders dan naar de participanten?
De meeste participatie-inbreng betekent voor de projectontwikkelaar dat er gemorreld gaat worden aan het verdienmodel. De portemonnee zal door de bouwer te allen tijde schuinogig in de gaten gehouden worden. Vaak hebben raadsleden die het groene licht gaven ook wat noten op hun zang gehad. Ik denk dat je er rustig vanuit mag gaan dat de dames en heren projectontwikkelaars enige mooie trucs in de mouw hebben om de participatie die plaats vindt de schijn van grote oprechtheid mee te geven, doch een stille basis blijven houden van al te goed is buurmans gek.
Het is nu even aan de politiek om te begrijpen wat zich rond de planvorming voor nieuwbouw heeft afgespeeld in het Eikstraatkwartier en dan te reageren vanuit zoveel mogelijk feitelijkheden die boven tafel komen of met half dichtgeknepen ogen een beetje waarneembaar zijn in een opgeworpen schaduw. Aan ons dan om te zien of ook dit onderwerp, dat vaak een dankbaar rechts populistisch tintje heeft genoten in botsing komt met de vaak wat rechtsgenoemde toegeeflijkheid aan ondernemerslust. Zal ik wat onrust strooien door te zeggen dat er al veel te weinig wordt gebouwd voor onze opgeschoten kinderen die we maar niet van onze zolders weg kunnen krijgen?
Disclaimer: De inhoud van de column is uitsluitend voor rekening van de auteur. Streekomroep West-Friesland is niet ge- of verbonden aan een politieke partij of welke politieke richting dan ook, maar geheel autonoom en onafhankelijk.