Wat is oud? In de middeleeuwen lag de gemiddelde levensverwachting rond de dertig jaar, vooral door de hoge kindersterfte. Wie volwassen werd, kon ook toen behoorlijk oud worden. Maar honderd jaar? Dat was iets voor mensen uit sprookjes.

Tegenwoordig worden we gemiddeld ruim tachtig. Volgens prognoses kunnen baby’s die nu geboren worden zelfs gemiddeld de negentig passeren. De medische wetenschap heeft iets indrukwekkends gepresteerd: we leven steeds langer.

En daar zijn we trots op. Terecht.

Bij iedere medische doorbraak juichen we. Nieuwe kankerbehandelingen, kunstheupen, medicijnen tegen hartproblemen. We investeren miljarden om mensen langer te laten leven.

Maar zodra die mensen daadwerkelijk langer leven, beginnen we te klagen.

De vergrijzing! De zorgkosten! De woningnood! Het personeelstekort!

Alsof de medische wetenschap ons met een onverwacht bijproduct heeft opgezadeld: mensen die maar niet dood willen gaan.

Ook West-Friesland ontkomt er niet aan. Onze streek vergrijst sneller dan veel andere regio’s. Volgens regionale plannen dreigt in 2032 een tekort van ongeveer 3.400 zorgmedewerkers.

Ondertussen wachten jongeren jarenlang op een woning. Ouderen blijven langer in het huis waar ze hun kinderen hebben grootgebracht.

Dat is nota bene overheidsbeleid. Blijf zo lang mogelijk zelfstandig wonen, krijgen ouderen te horen. Maar als ze dat doen, klinkt de klacht dat ze woningen bezet houden die jonge gezinnen nodig hebben.

Je kunt het blijkbaar nooit goed doen.

Natuurlijk zijn er problemen. De zorg wordt duurder, geschikte woningen zijn schaars en het aantal werkenden groeit niet vanzelf mee met het aantal gepensioneerden. Maar waarom presenteren we de ouderen zelf zo vaak als het probleem?

Een tachtigjarige is niet automatisch hulpbehoevend. Veel ouderen passen op kleinkinderen, doen vrijwilligerswerk en houden verenigingen draaiende. Zonder hen zou het in menig West-Fries dorp behoorlijk stil worden.

Bovendien hebben ze hun leven lang gewerkt, belasting betaald en meegebouwd aan onze samenleving. Dat geeft hun geen recht op alles, maar wel op een volwaardige plaats.

Jongere generaties zullen moeten accepteren dat tachtig- en negentigjarigen steeds gewoner worden. Niet als hinderlijke bevolkingsgroep die te veel kost, maar als mensen die erbij horen.

Dat betekent niet dat ouderen achterover kunnen leunen. Ook zij zullen zich moeten aanpassen. Misschien kleiner gaan wonen, nieuwe woonvormen omarmen en accepteren dat niet alles kan blijven zoals vroeger.

Maar daarvoor moeten die mogelijkheden er wel zijn.

We kunnen niet verlangen dat ouderen verhuizen als er nauwelijks geschikte woningen zijn. Of dat ze zelfstandig blijven als de noodzakelijke ondersteuning ontbreekt.

De vergrijzing is geen natuurramp die ons onverwacht overvalt. We zagen haar tientallen jaren aankomen. Toch gedragen we ons soms alsof de eerste grijze haren gisteren pas zijn ontdekt.

Misschien moeten we ophouden te vragen wat al die ouderen ons gaan kosten en beginnen met de vraag hoe we samen met hen verder willen.

Want er zit iets merkwaardigs in een samenleving die alles op alles zet om mensen langer te laten leven, maar vervolgens schrikt van het resultaat.

We hebben inmiddels behoorlijk goed geleerd hoe we oud kunnen worden.

Nu moeten we nog leren hoe we met zoveel ouderen samenleven.

Foto: Streekomroep West-Friesland / met behulp van AI