De provincie wil een hoogspanningslijn laten lopen langs de dorpen Berkmeer, Obdam en Hensbroek. Inwoners maken zich daar grote zorgen over. “Dit nieuws slaat in als een bom.”

Netbeheerder Tennet wil het stroomnet flink verzwaren vanwege de groeiende elektriciteitsvraag, want het net zit nu al bomvol. Daarom moet er een nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn komen tussen Beverwijk-Oostzaan en Middenmeer, met 100 tot 150 masten.

De provincie geeft de voorkeur aan de ‘lichtblauwe route’, zie infographic hieronder, die via Assendelft en het oosten van Heerhugowaard loopt, omdat deze volgens de provincie de minste impact zal hebben op het landschap en de leefomgeving.

Als een bom ingeslagen

Bijna niemand in Hensbroek zit te wachten op een nieuwe hoogspanningslijn, die langs het West-Friese dorp is ingetekend. 

“Dit nieuws slaat in als een bom”, zegt Cris Bakker van de dorpsraad. Volgens de voorzitter is de voorgestelde route belastend voor het 1.100 inwoners tellende dorp. “Omwonenden kunnen hinder ondervinden of zelfs genoodzaakt zijn te verhuizen. Bedrijven die niet kunnen uitbreiden, moeten mogelijk plaatsmaken. En ga zo maar door.”

“Het dorp is omringd door landelijk gebied, dat willen we graag zo houden. Door de masten wordt dat te niet gedaan”, zegt Bakker. De voorzitter zegt ook dat recreatiepark Holiday, waar permanent wonen door de gemeente gedoogd wordt, mogelijk getroffen zal worden. “De route loopt er precies overheen. In het park wonen veel mensen. Waar zouden zij dan heen moeten?”

Dat verzwaring van het stroomnet hoognodig is, erkent Bakker, maar er zijn volgens hem betere alternatieven, zoals de route die grotendeels langs de A7 gaat. “Of een route via het Markermeer en IJsselmeer.” Zijn boodschap aan de wethouder: “Zeg nee tegen deze route en ga achter je inwoners staan.”

Route over water wordt uitgesloten

Een route over het water, die al eerder door Tennet is overwogen, is geen optie, aldus de provincie in een reactie. “Een mastenrij over water is heel kwetsbaar”, legt een woordvoerder uit. 

“Bij storingen is het veel lastiger om de masten te repareren, waardoor deze – naar verwachting – langer buiten bedrijf zullen zijn. Dit geldt ook voor onderhoud.” Ook zijn het Markermeer en IJsselmeer aangemerkt als Natura 2000-gebieden, waardoor een route over het water niet haalbaar zal zijn.

Ook onrust in Berkmeer

Naast Hensbroek, zit ook het naastgelegen Berkmeer niet op deze route te wachten. Zo’n 65 omwonenden van de Berkmeerdijk hebben in een brief hun zorgen geuit over de route die de provincie gaat voordragen. 

Op twee protestborden, verspreid door het West-Friese dorp, is te zien hoe hoog de masten zullen worden en hoe ingrijpend deze zijn op het landschap.

Frank Staal is een van de bezorgde omwonenden. Samen met zijn vrouw bouwt hij momenteel een woning op hun erf, maar deze dreigt te verdwijnen als de hoogspanningslijn over of dichtbij het huis zal worden aangelegd.

“Zoals het er nu uitziet, kijken we straks tegen een mast aan of, in het slechtste geval, zal deze route zelfs over onze woning heen gaan. Dat zou betekenen dat ons huis gesloopt moet worden, waar we nu juist zo hard aan werken.”

Het brengt nogal wat kopzorgen met zich mee, zegt Staal, omdat ze er vanaf februari volgend jaar willen gaan wonen. Pas enkele maanden later zal de minister van Klimaat en Groene Groei, Sophie Hermans, een besluit nemen.

“We weten gewoon niet waar we aan toe zijn. We maken keuzes voor ons huis, geven geld uit, terwijl we ons afvragen of we hier dertig jaar kunnen blijven wonen, zoals we hopen, of dat het misschien maar voor een jaar is. Die onzekerheid voelt niet fijn en is frustrerend.”

Tekst gaat hieronder verder.

De vijf mogelijke routes

Dat wat er nu op Koggenland afkomt ‘vrij ingrijpend en vervelend’ is, begrijpt verantwoordelijk wethouder Bart Krijnen maar al te goed.

“Wij begrijpen dat dit bij veel inwoners zorgen heeft opgeroepen. Je staat voor een lastige keuze, voert moeilijke gesprekken, maar de andere routes zouden een nog grotere impact hebben op Koggenland. Door onze centrale ligging ontkomen we er niet aan dat we ergens geraakt worden. Daarom moet je afwegen: op welke plek zijn de gevolgen het minst groot voor ons?”

Volgens de gemeente is deze hoogspanningslijn noodzakelijk om de energievoorziening in Noord-Holland Noord de komende jaren te kunnen garanderen. 

Maar, zegt hij er gelijk bij, dat weegt niet op tegen de zorgen die er leven bij omwonenden. Nadat hij afgelopen dagen de zorgen uit de buurt heeft aangehoord, heeft Krijnen één nieuwe eis: het stuk van ruim vier kilometer in Koggenland moet ondergronds worden aangelegd. Dit om het karakteristieke landschap te behouden, aldus de gemeente.

Of dat haalbaar is? Ja, benadrukt de wethouder. “Op andere plekken in Nederland is dit al gebeurd. Als het daar kan, moet het hier ook kunnen.”

Het voorstel om de kabels ondergronds aan te leggen, krijgt TenneT regelmatig vanuit gemeenten, zegt een woordvoerder. Maar: “Helaas is het geen optie.” Bovengrondse lijnen zijn volgens Tennet makkelijker en sneller te repareren en minder gevoelig voor storingen dan ondergrondse lijnen. 

Route nog niet zeker

Dat de nieuwe rij hoogspanningsmasten pal naast Berkmeer, Obdam en Hensbroek komt te staan is nog niet helemaal zeker, maar het begint er wel op te lijken.
 
De provincie is voornemens om uiterlijk 19 december deze route aan de minister te zullen gaan voordragen. De provincie heeft op zijn beurt de gemeente Koggenland gevraagd om in te stemmen met de route.

Op 17 november zal de gemeenteraad hierover een besluit nemen. Of de provincie het voorstel zal overnemen om de route ondergronds aan te leggen, moet nog blijken.

Minister Hermans (Klimaat en Groene Groei), als bevoegd gezag, neemt in het tweede kwartaal van 2026 een besluit over de voorkeursroute die de provincie zal voordragen. De daadwerkelijke werkzaamheden beginnen naar verwachting pas in 2030.

Protestborden Berkmeer