Wat voor veel mensen vanzelfsprekend is, vormt voor leerlingen in het speciaal onderwijs soms een grote drempel: zelfstandig reizen met het openbaar vervoer. Een virtual reality-spel brengt daar verandering in. Bij VSO de Stormvogel in Hoorn krijgt leerling Ismail (14) door het programma Virtual OV de kans om dat in een veilige omgeving te oefenen.

Het reizen met het openbaar vervoer vindt Ismail spannend en beangstigend. Daarom is hij blij dat hij hier veilig mee kan oefenen via het spel Virtual OV. “Je weet niet wat je in het echt kunt verwachten. Nu ben je in je eigen wereld en vind ik het reizen met de trein ook heel leuk”, vertelt hij.

Het programma Virtual OV wordt sinds dit jaar door de provincie Noord-Holland aan dertig scholen uit het speciaal onderwijs aangeboden. Een daarvan is VSO de Stormvogel in Hoorn en begeleider Petra Koeman ziet dat de kinderen het goed oppakken door het spelelement van de lessen. “Het is gebleken dat kinderen het op deze manier sneller op zich nemen. Het is interactief, leuk en lijkt op gamen”, zegt Koeman.

Vaardigheden trainen

Softwarebedrijf Changefied heeft het spel gemaakt om neurodivergente mensen, wiens brein iets anders werkt, te leren reizen met het openbaar vervoer. “In de virtuele wereld kun je helemaal vrij bewegen”, vertelt Tim van Dam van Changefied. “Hierdoor kunnen deze kinderen in onze virtuele wereld hun uitvoerende vaardigheden en spiergeheugen trainen.”

Leerlingen krijgen in het spel met zoveel mogelijk denkbare omstandigheden te maken zoals vertragingen, uitval van vervoer, in- en uitchecken en drukte. Van Dam: “Met zulke situaties krijgt iedereen hoe dan ook te maken. In de game ervaren de kinderen dat niet alleen, maar worden die handelingen en scenario’s 60 tot 80 keer behandeld.”

“Nu ben je in je eigen wereld en vind ik het reizen met de trein ook heel leuk”

Ismail

Zekerheid ontwikkelen

Voor zogeheten neurodivergente kinderen kan het openbaar vervoer een lastige wereld zijn. “Ze zijn vaak angstig. Ze weten niet waar ze heen gaan, wat ze kunnen tegenkomen of wat gaat er kan gebeuren. Door het spel worden ze zelfverzekerder, omdat ze weten welke keuzes ze kunnen maken”, zegt Koeman.

Zij ziet ook dat het positief effect heeft op Ismail. “Hij vergat eerst naar welk perron hij moest en liep wat rond. Na een aantal keren oefenen, zie je hem naar de borden kijken en weten wat hij moet doen. Uiteindelijk gaat het automatisch.”

Met de trein naar Parijs

Changefied claimt niet dat kinderen gegarandeerd zelfstandig met het ov kunnen reizen, maar wel dat zij de drempel voor hen verlaagt. “We zijn tevreden als iemand na het spelen van Virtual OV het durft om toch een keer een reis met de bus of trein te proberen”, aldus Van Dam.

Voor Ismail moet dit de drempel verlagen om naar mooie bestemmingen te reizen. Daar steekt een stad bovenuit. “Parijs lijkt me wel gaaf”, klinkt het vastberaden. “Dan kan ik naar de Eiffeltoren en het Louvre.”