Robots die de overbelaste zorgmedewerkers kunnen ontlasten: ze komen er aan. Studenten aan de Hogeschool Inholland in Alkmaar bouwen inmiddels twee jaar aan Isha. Deze zorgrobot moet patiënten thuis gaan helpen met revalideren.
Isha is een blauwe pop met bewegende oren en twee beeldschermen. De robot doet wat denken aan een figuur uit Barbapapa, maar dan met een heel ander doel. Ze moet namelijk gaan zorgen dat geriatrische (oudere) patiënten thuis hun oefeningen kunnen doen. Hiermee krijgen patiënten ook thuis goede begeleiding, kan een fysiotherapeut op afstand controleren hoe het gaat met het herstel en worden revalidatiecentra uiteindelijk minder belast.
Het idee voor Isha komt uit de koker van Margo van Kemenade, associate lector Robotica bij Inholland. “Ik sprak op een feestje een fysiotherapeut die baalde dat zijn oudere patiënten niet optimaal revalideren na bijvoorbeeld een beroerte. Ze zien het nut er op hun leeftijd niet meer van in. Maar als ze wel hun oefeningen doen, dan kunnen ze echt nog wat van hun leven maken.”
Tijd om arm om patiënt heen te slaan
Daar wilde Margo wat op vinden. De zorg staat namelijk onder druk: iedereen wordt steeds ouder en er is steeds meer zorgpersoneel nodig, wat er niet is. “Techniek kan daar aan bijdragen en robots en robotica kunnen de zorg ook menselijker maken. Dat klinkt misschien gek. Ik bedoel daarmee dat robots het vervelende, saaie of zware werk kunnen doen, zodat een zorgverlener tijd heeft om een arm om iemand heen te slaan. Daar zit ook heel veel gezondheidswinst in.”
En zodoende ontstond Isha. Studenten werken tijdens hun opleiding in allerlei vormen aan relevante zorgoplossingen. De school doet dat samen met de West-Friese zorgorganisatie Omring. “Er is de afgelopen twee jaar door heel veel slimme studenten vanuit verschillende studierichtingen aan Isha gebouwd”, legt Margo uit.
Een van hen is Damian Brandsen (21) uit Hoorn. De student Elektrotechniek is bezig het gebruiksgemak van Isha te verbeteren. “Ik ga zorgen dat Isha ook op een accu werkt. Dan ben je niet afhankelijk van een stopcontact.”
“Robot Isha moet wel betaalbaar blijven”
Margo van Kemenade – lector Robotica bij Inholland
Isha is volledig op de Alkmaarse hogeschool gemaakt: van de 3D-geprinte blauwe behuizing tot aan alle techniek aan de binnenkant. “Daarmee houden we de controle over de complete techniek en zijn we niet afhankelijk van andere partijen”, legt Damian uit.
Het zorgt er ook voor dat ze de kosten van Isha in eigen hand houden. “Ik wil dat Isha wel betaalbaar blijft, zodat ook zelfstandige fysiotherapeuten de robot kunnen aanschaffen om uit te lenen aan hun patiënten. Wij zijn een hogeschool en willen een bijdrage leveren aan het oplossen van actuele vraagstukken uit de praktijk. Wij zijn geen commerciële partij en produceren natuurlijk geen robots. Maar wat mij betreft kost Isha straks niet meer dan 6.000 euro.”
Tekst gaat verder onder de foto.
“We zijn de robot nu aan het leren wat pijn is en dat het emoties kan herkennen. En we naderen de testfase bij fysiotherapeuten. Als álles meezit, is Isha over drie jaar klaar. De grootste uitdaging is de acceptatie vanuit zorgmedewerkers en de wet- en regelgeving voor medische hulpmiddelen geldt.”
Een volgend project heeft Margo al lang in haar hoofd: een robot in de strijd tegen eenzaamheid. “Ik heb gemerkt hoe diep eenzaamheid ingrijpt in het leven van oudere mensen, ook hier in de regio. Samen met de studenten wil ik daarom robotjes maken die de eenzaamheid kunnen verlichten; die bijvoorbeeld ouderen stimuleren iets te ondernemen en hen in verbinding met elkaar kunnen brengen.”
Meer verhalen lezen over het personeelstekort in de zorg? Die vind je in dit dossier.