Ruim een maand na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart zijn de onderhandelingen in volle gang. De verkennende fase is overal afgesloten, en daarmee zijn de coalities in zicht. Voordat het zover is moeten de verschillende partijen het nu eens worden met een coalitieakkoord. Welke prioriteiten stellen ze voor de komende vier jaar?

Hoorn

In Hoorn lijkt de politieke kogel door de kerk. PRO Hoorn diende gisteravond succesvol een motie in om een informatieproces te starten rondom het ‘motorblok’ van PRO Hoorn, Hoorn Lokaal, D66 en CDA. Deze motie werd met een ruime meerderheid (23 stemmen voor) aangenomen, waarmee een onafhankelijke informateur aan de slag gaat.

Voor Hart van Hoorn, die als grootste partij uit de bus kwam na de verkiezingen, is de deur hiermee echter dicht. De partij reageerde fel op sociale media en stelt dat de kiezer buitenspel is gezet door een “politiek spel van uitsluiting”. Waar het nieuwe motorblok zich opmaakt voor de volgende fase, bereidt Hart van Hoorn zich voor op een strijdbare rol vanuit de oppositie.

Koggenland

De formatie begint in Koggenland nu echt. Na het verslag van verkenner Didier Oosterom is de VVD in gesprek gegaan met het CDA en PRO. Ze concluderen dat er voldoende aanknopingspunten zijn om een formatieronde te starten. Oosterom zal worden aangewezen als formateur. De onderhandelingen over de inhoud gaan nu van start. VVD-fractievoorzitter Remco Linnekamp vertelt, “VVD Koggenland heeft er vertrouwen in dat deze gesprekken zullen leiden tot een solide basis voor de komende bestuursperiode.”

Opmeer

In Opmeer nam de coalitie van de vorige periode de regie over van de grootste partij in raad. Tijdens de installatieraad diende de VVD samen met GroenLinks/PvdA, CDA en GemeenteBelangen een motie in om aan te sturen op een doorzetting van de huidige coalitie. Daarmee werd nieuwkomer Kern8 buiten de coalitie gehouden. Formateur Mark Versteeg kreeg in die motie ook zijn aanstelling. Hij is het proces van formeren nu begonnen. “We zijn op dit moment in gesprek met alle partijen. De gesprekken verlopen in een goede sfeer.”

De mogelijke oppositiepartijen reageren op sociale media. “Kern8 aanvaardt de uitkomst en neemt haar rol als oppositiepartij serieus”, lezen we bij de grootste partij. Lokale Partij Opmeer benoemt dat de oppositiepartijen in de raad de winnaars zijn van de verkiezingen en dat de coalitie verloor. “De coalitie verliest flink stemmen van 56% naar 50,7%. De oppositiepartijen maken winst, nu 49% van de stemmen. Flink verloren en toch in het pluche.”

Stede Broec

De vier partijen in Stede Broec die zijn aangewezen om een coalitie te onderzoeken zitten volgende week met elkaar om tafel. Dit zijn CDA, VVD, Open en Duidelijk Stede Broec en Rechts Stede Broec. Verkenner Bas de Wit is aangesteld als formateur. “Wij volgen met de partijen zijn eindadvies op”, licht fractievoorzitter Joey Steltenpool van Rechts Stede Broec toe. Het is nog niet bekend welke partijen de uiteindelijke coalitie gaan vormen.

Donderdag 23 april vindt de eerste raadsvergadering in deze nieuwe samenstelling plaats. Dan wordt onder meer besluit genomen over de woonwijk Silverwoid in Lutjebroek, waar ongeveer 400 woningen gebouwd moeten worden, en over de atletiekbaan van SAV in Grootebroek.

Drechterland

In Drechterland stond de raadsvergadering van maandag 20 april in het teken van het bespreken van het verkennersrapport. Verkenner Chantal Minnaert van Drechterland licht toe dat ondanks dat voortzetting van de huidige coalitie de meeste stabiliteit lijkt te kunnen bieden, ze adviseert om eerst met alle partijen in gesprek te gaan.

De bereidheid tot samenwerking is niet vanzelfsprekend en er moet voor verder formatie mogelijk is gewerkt worden aan de onderlinge verhoudingen. De toon en samenwerking binnen de raad zijn volgens Minnaert verslechterd en ze adviseert daarom gesprekken te voeren in een vertrouwelijke setting, gericht op het herstellen van vertrouwen. Het CDA, de grootste partij, neemt nu de leiding in deze gesprekken.

VVD, SPD en PDL hebben al eerder voorkeur uitgesproken voor voortzetting van de huidige coalitie en wijzen op bestaande samenwerking en stabiliteit. Het CDA benadrukt juist dat het signaal van de kiezer vraagt om bredere gesprekken en mogelijke andere coalitievorm.

Enkhuizen

Tijdens de raadsvergadering van 21 april besprak de nieuwe gemeenteraad van Enkhuizen het verslag van Jan van der Werf. De verkenner is een bekende in de Enkhuizer politiek en komt van het CDA.

Van der Werf geeft als advies mee aan de raad een coalitie van het CDA, Enkhuizen Vooruit, HEA, D66 en VVD te onderzoeken. En te richten op een coalitieakkoord. De vraag naar een raadsbreed akkoord is niet heel groot bij de partijen, lijkt uit de analyse van de verkenner. De hoeveelheid partijen in de versnipperde raad speelt daar een rol bij. De verkenner noemt de coalitievorming complex door deze versnippering. Al lijken de partijen het op grote lijnen eens te zijn, de verschillen zitten in de uitvoering en prioriteiten die gesteld worden.

Medemblik

In Medemblik heeft de verkenner Leon Arends in zijn eindadvies aangegeven dat een coalitie met Hart voor Medemblik, VVD en GemeenteBelangen de grootste kans heeft. Hierbij is de voorzitter van de Ondernemers Federatie Medemblik, Frits Meester, aangesteld als procesbegeleider. Het mogelijke coalitieakkoord is gebaseerd op drie pijlers: financieel realisme, waarin het investeringsbedrag voor de verbouwing van het gemeentehuis naar beneden wordt gehaald, een nieuwe bestuurscultuur en het richten op leefbaarheid en bouwen.

“De onderhandelingen van de coalitiepartijen verlopen voorspoedig. Meer kunnen we in deze fase niet delen,” aldus Frits Meester.